Yol Nişanlarında Qırmızı, Sarı Və Yaşıl Rənglərin Sirri
Faktum.az xəbər verir ki, şəhər infrastrukturu və yol hərəkəti təhlükəsizliyində istifadə edilən rəng standartları təsadüfi seçilməyib. Qırmızı, sarı və yaşıl rənglərin işıqforlarda və yol nişanlarında tətbiqi həm optik fizikanın kanonlarına, həm də insan beyninin təkamül prosesində qazandığı psixofiziloji reaksiyalara söykənir. Bu sistem ilk dəfə XIX əsrdə dəmir yolları üçün tətbiq edilmiş, 1920-ci illərdə isə müasir üçrəngli avtomobil işıqforlarına çevrilmişdir.
Rənglərin sürücü və piyada davranışlarına təsiri optik xüsusiyyətlər və nəzarət mexanizmləri ilə idarə olunur:
Qırmızı (Dayan Və Təhlükə): İşığın spektrində görünən ən uzun dalğa uzunluğuna (təxminən 620–750 nanometr) mənsubdur. Uzun dalğalar atmosferdəki toz və su zərrəcikləri tərəfindən minimum səpələndiyi üçün qırmızı rəng dumanlı, yağışlı havalarda və uzaq məsafədən ən tez seçilən rəngdir. Təkamül baxımından qırmızı rəng insan beynində qan, od və təhlükə ilə assosiasiya olunur. Qırmızı işıq gördükdə hipotalamus amiqdalaya siqnal ötürərək simpatik sinir sistemini aktivləşdirir; nəticədə göz bəbəkləri genişlənir və reaksiya müddəti kəskin qısalır.
Sarı (Diqqət Və Hazırlıq): Təxminən 570–590 nanometr dalğa uzunluğuna malikdir. İnsan torlu qişasında (retina) yerləşən işıq reseptorları (xüsusilə kolbacıqlar) sarı və yaşıl-sarı spektrə qarşı ən yüksək həssaslığa malikdir. Bu səbəbdən sarı rəng, hətta gərgin və ya diqqəti dağınıq olan sürücünün periferik görmə sahəsində dərhal fərq edilir. Psixoloji olaraq sarı rəng beynin diqqət mərkəzini “hazır ol” rejiminə keçirir, ani keçid mərhələsində qərarvermə funksiyasını sürətləndirir.
Yaşıl (Hərəkət Və Təhlükəsizlik): Təxminən 495–570 nanometr dalğa uzunluğu ilə insan gözünün ən rahat qəbul etdiyi və sinir sistemini yormayan rəngdir. Təbiətdə bol olan yaşıl rəng beyində təhlükəsizlik, bol resurs və sakitlik impulsu yaradır. Qırmızı rəngin yaratdığı gərginlikdən sonra yaşıl işığın yanması sürücüyə mühitin təhlükəsiz olduğunu siqnallayır və hərəkəti psixoloji rahatlıqla davam etdirməyə imkan verir.