Cibimizdəki Elektromaqnetizm

Faktum.az  xəbər verir ki, gündəlik maliyyə əməliyyatlarında, giriş kartlarında və nəqliyyat sistemlərində geniş istifadə edilən plastik kartların arxasındakı tünd rəngli maqnit zolaq, XIX əsrdə kəşf edilmiş elektromaqnetizm qanunlarının müasir texnologiyaya tətbiqinin bariz nümunəsidir. İlk dəfə 1960-cı illərdə IBM tərəfindən debüt edilən bu texnologiya, rəqəmsal məlumatların fiziki mühitdə maqnit sahəsi şəklində saxlanması prinsipinə söykənir.

Maqnit zolaq, plastik kartın üzərinə bərkidilmiş milyonlarla mikroskopik ferromaqnit (adətən dəmir-oksid və ya barium-ferrit) zərrəciklərindən ibarətdir. Bu kiçik zərrəciklərin hər biri özünü mini-maqnit kimi aparır. Kart ilk dəfə proqramlaşdırılarkən, güclü elektromaqnit başlığı bu hissəciklərin polyarlığını (şimal və cənub qütblərinin istiqamətini) müəyyən nizamda dəyişdirir. Bu qütbləşmə istiqaməti kompüter dilindəki “0” və “1” ikili kodlarını (binary code) formalaşdırır.

Kart POS-terminaldan və ya bankomatın oxuyucu başlığından keçirildikdə, Faradeyin elektromaqnit induksiya qanunu işə düşür. Kart zolağındakı dəyişən maqnit sahəsi oxuyucu cihazın sarğında kiçik elektrik cərəyanı induksiyalayır. Cihaz bu elektrik siqnallarındakı gərginlik dəyişikliklərini deşifrə edərək kart sahibinin rekvizitlərini, hesab nömrəsini və son istifadə tarixini rəqəmsal məlumata çevirir. Zolağın fiziki toxunuş və sürətli hərəkət tələb etməsi məhz bu induksiya cərəyanının yaranması üçün vacibdir.