Vətən müharibəsində tarixi Qələbə və işğaldan azad olunmuş ərazilər
Vətən müharibəsində tarixi Qələbə və işğaldan azad olunmuş ərazilər
2020-ci il sentyabrın 27-də başlayan Vətən müharibəsi Azərbaycan xalqının və dövlətinin tarixində mühüm dönüş nöqtəsi oldu. 44 gün davam edən müharibə nəticəsində Azərbaycan Ordusu yüksək döyüş hazırlığı, peşəkarlığı, əzmkarlığı və qəhrəmanlığı ilə uzun illər işğal altında qalan torpaqlarımızın böyük hissəsini azad etdi. Müharibənin gedişində Cəbrayıl, Füzuli, Zəngilan, Qubadlı şəhərləri, Hadrut qəsəbəsi, Şuşa şəhəri və yüzlərlə yaşayış məntəqəsi, eləcə də mühüm strateji yüksəkliklər Azərbaycan Ordusunun nəzarətinə keçdi. Prezident İlham Əliyev 2020-ci ilin yekunlarına həsr olunmuş müşavirədə 300-dən çox yaşayış məntəqəsinin hərbi yolla işğaldan azad edildiyini bildirmişdir.
Vətən müharibəsinin ən mühüm hadisələrindən biri Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı Şuşa şəhərinin azad olunması oldu. Şuşanın azad edilməsi hərbi baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşımaqla yanaşı, xalqımızın milli-mənəvi iradəsinin və tarixi torpaqlarımıza bağlılığının mühüm ifadəsi idi. Döyüş meydanında əldə edilən uğurlar Ermənistanı hərbi əməliyyatların dayandırılması ilə bağlı razılaşmaya getməyə məcbur etdi.
2020-ci il noyabrın 10-da Azərbaycan, Ermənistan və Rusiya liderləri tərəfindən imzalanmış üçtərəfli Bəyanatla hərbi əməliyyatların dayandırılması elan edildi. Sənədə əsasən, Ağdam rayonunun noyabrın 20-dək, Kəlbəcər rayonunun noyabrın 25-dək, Laçın rayonunun isə dekabrın 1-dək Azərbaycana qaytarılması nəzərdə tutuldu. Beləliklə, hərbi meydanda qazanılmış Qələbə siyasi-diplomatik müstəvidə də öz nəticələrini verdi və Ağdam, Kəlbəcər və Laçın rayonları Azərbaycana qaytarıldı.
Azərbaycanın əldə etdiyi tarixi Qələbə yalnız hərbi nəticələrlə məhdudlaşmadı. İşğaldan azad olunmuş ərazilərdə dövlət suverenliyinin və idarəetmənin bərpası, genişmiqyaslı bərpa və quruculuq işlərinin başlanması yeni mərhələnin əsasını qoydu. İşğaldan azad edilmiş ərazilərin müasir şəhər və kəndlərə çevrilməsi, infrastrukturun yenidən qurulması və keçmiş məcburi köçkünlərin öz doğma yurdlarına qayıtması Böyük Qayıdış siyasətinin əsas istiqamətlərindən birinə çevrildi.
Bu prosesin mühüm mərhələlərindən biri də 2022-ci il avqustun 26-da Laçın şəhərinin, Zabux və Sus kəndlərinin Azərbaycanın nəzarətinə keçməsi oldu. Azərbaycan Prezidentinin rəsmi məlumatında qeyd edildiyi kimi, Laçın şəhərinə keçmiş məcburi köçkünlərin qayıdışı 2023-cü il mayın 27-dən başlanmışdır.
Vətən müharibəsində qazanılmış Qələbə Azərbaycan xalqının milli birliyini, dövlətimizin siyasi iradəsini və Silahlı Qüvvələrimizin gücünü nümayiş etdirdi. Bu Zəfər nəticəsində uzun illər davam edən işğala son qoyuldu, ərazi bütövlüyünün bərpası istiqamətində tarixi nailiyyət əldə edildi və işğaldan azad edilmiş ərazilərdə yeni quruculuq mərhələsi başlandı.
Vətən müharibəsində şəhid olmuş hərbi qulluqçularımızın xatirəsi Azərbaycan xalqının yaddaşında əbədi yaşayacaqdır. Onların canı və qanı bahasına qazanılmış Zəfər dövlətimizin tarixində şərəfli səhifə kimi qalacaq, azad edilmiş torpaqlarda aparılan bərpa və Böyük Qayıdış prosesi isə bu tarixi Qələbənin davamlı nəticələrini nümayiş etdirəcəkdir.
Cavid Nuriyev – Zərdab şəhər sakini, fəal gənc