II Qarabağ müharibəsində əldə olunmuş möhtəşəm Zəfər
II Qarabağ müharibəsində əldə olunmuş möhtəşəm Zəfər
Azərbaycan xalqının müasir tarixində 2020-ci il Vətən müharibəsi dövlətçilik, milli birlik və ərazi bütövlüyü baxımından mühüm dönüş nöqtəsi olmuşdur. Uzun illər ərzində Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsinin sülh yolu ilə həlli istiqamətində aparılan danışıqlardan nəticə əldə olunmaması, işğal faktının davam etməsi və atəşkəs rejiminin dəfələrlə pozulması vəziyyətin getdikcə daha da mürəkkəbləşməsinə səbəb olmuşdur. Azərbaycan tərəfi uzun müddət münaqişənin siyasi-diplomatik vasitələrlə həllinə üstünlük versə də, işğalın davam etməsi və hərbi təxribatların intensivləşməsi yeni reallıq yaratmışdır.
2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan ərazilərində genişmiqyaslı hərbi əməliyyatların başlaması ilə Vətən müharibəsi başlandı. Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən həyata keçirilən əks-hücum əməliyyatları nəticəsində 44 gün ərzində bir sıra şəhər, rayon və yaşayış məntəqələri işğaldan azad edildi. Azərbaycan Prezidentinin rəsmi məlumatına görə, Cəbrayıl, Füzuli, Zəngilan, Qubadlı rayonları, Hadrut qəsəbəsi, Suqovuşan və digər ərazilərlə yanaşı, strateji yüksəkliklər də nəzarətə götürüldü. Müharibənin ən mühüm hadisələrindən biri isə noyabrın 8-də Şuşa şəhərinin azad edilməsi oldu.
Vətən müharibəsinin gedişində Azərbaycan Ordusunun hərbi peşəkarlığı, şəxsi heyətin yüksək döyüş ruhu və qəhrəmanlığı xüsusi rol oynadı. Təxminən 30 il ərzində yaradılmış müdafiə istehkamlarının yarılması və mürəkkəb relyef şəraitində hərbi əməliyyatların uğurla aparılması Azərbaycanın hərbi potensialını və ordunun hazırlıq səviyyəsini nümayiş etdirdi. 44 günlük müharibə nəticəsində Azərbaycan işğal altında olan ərazilərinin böyük hissəsini azad etdi.
Noyabrın 10-da Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Ermənistan Respublikasının baş naziri və Rusiya Federasiyasının Prezidenti tərəfindən üçtərəfli Bəyanat imzalandı. Bəyanata əsasən, 10 noyabr 2020-ci il saat 00:00-dan etibarən atəşin və bütün hərbi əməliyyatların tam dayandırılması nəzərdə tutuldu. Sənədin müddəalarına uyğun olaraq Ağdam rayonu noyabrın 20-dək, Kəlbəcər rayonu noyabrın 25-dək, Laçın rayonu isə dekabrın 1-dək Azərbaycan Respublikasına qaytarıldı. Beləliklə, hərbi əməliyyatların ardınca həmin ərazilərin Azərbaycana qaytarılması siyasi-diplomatik müstəvidə də təmin edildi.
Vətən müharibəsində əldə olunan Zəfərin mühüm nəticələrindən biri Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası istiqamətində tarixi mərhələnin başa çatması oldu. Azərbaycan Prezidentinin sonrakı çıxışlarında da qeyd edildiyi kimi, 44 günlük müharibə və onun nəticələrini müəyyən edən 10 noyabr Bəyanatı nəticəsində uzun illər davam edən münaqişənin həlli istiqamətində yeni reallıq formalaşdı.
Müharibənin nəticələri yalnız hərbi göstəricilərlə məhdudlaşmadı. Azərbaycan xalqının milli həmrəyliyi, dövlətə və orduya dəstəyi, şəhidlərin və qazilərin fədakarlığı Vətən müharibəsinin mənəvi-siyasi əsaslarını təşkil etdi. 44 gün ərzində xalq və dövlət birliyinin nümayiş etdirilməsi Azərbaycanın müstəqillik və dövlətçilik tarixində xüsusi yer tutan hadisəyə çevrildi.
Bu tarixi Qələbə Azərbaycan xalqının yaddaşında əbədi yaşayacaqdır. Vətən müharibəsi şəhidlərimizin canı, qazilərimizin qəhrəmanlığı, Azərbaycan əsgər və zabitlərinin şücaəti ilə tarixə yazılmışdır. 44 günlük müharibədə əldə olunan Zəfər Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası ilə yanaşı, milli iradənin, dövlətçilik əzminin və xalq həmrəyliyinin parlaq ifadəsi kimi müasir tariximizin ən mühüm səhifələrindən birini təşkil edir.
Fuad Eyvazov – Məmmədqasımlı kənd sakini, sahibkar