Ev təsərrüfatında ekoloji davamlılıq və tullantısız (Zero Waste) yaşayış modeli
Təbii təmizləyicilər və kompostlama mexanizmləri
Faktum.az xəbər verir ki, qlobal ekoloji böhran və ətraf mühitin çirklənməsi фоnunda ev təsərrüfatlarında ekoloji davamlılıq və tullantısız (Zero Waste) yaşayış modeli müasir məişətin aparıcı tendensiyasına çevrilməkdədir. Bu model gündəlik istehlak vərdişlərinin yeniden qurulmasını, plastik və kimyəvi tullantıların minimuma endirilməsini, resursların dövrü təkrar istifadəsini nəzərdə tutur. Ekoloji ayaq izinin azaldılması yalnız sənaye səviyyəsində deyil, birbaşa ev təsərrüfatı miqyasında tətbiq edilən ekoloji yönümlü qərarlarla mümkündür.
Məişətdə sintetik kimyəvi təmizləyici maddələrin təbii alternativlərlə əvəzlənməsi həm insan sağlamlığı, həm də çirkab sularının toksikliyinin azaldılması baxımından fundamental rol oynayır. Sirkə (sirkə turşusu), çay sodası (natrium-hidrokarbonat), limon turşusu və efir yağları kimi təbii vasitələr dezinfeksiyaedici və yağçözücü biokimyəvi xassələri ilə effektiv nəticələr verir. Sirkənin turşuluq mühiti mineral çöküntüləri və bakteriyaları yox etdiyi halda, sodanın zəif qələvi quruluşu kirləri mexaniki və kimyəvi yolla parçalayır. Bu vasitələrin istifadəsi məişət çirkab suları vasitəsilə su hövzələrinə axıdılan təhlükəli surfaktantların (Səthi Aktiv Maddələr) və sintetik ətirlərin mənfi təsirini aradan qaldırır.
Tullantısız yaşayış modelinin digər vacib sütunu üzvi mətbəx tullantılarının kompostlama yolu ilə təkrar emalıdır. Məişət zibillərinin böyük hissəsini təşkil edən qida qalıqları poliqonlarda parçalanarkən güclü parnik qazı olan meqan () ifraz edir. Ənənəvi və ya Bokashi kompostlama mexanizmləri ilə üzvi tullantılar mikroorqanizmlərin köməyi ilə parçalanaraq qida maddələri ilə zəngin təbii gübrəyə (humusa) çevrilir. Bu proses tullantı hacmini kəskin azaldır, torpaq strukturunu bərpa edir vər ev mühitində ekoloji cəhətdən şüurlu, davamlı mikro-ekosistem formalaşdırır.