Təbiətin Qızıl Deposu: Balqabaq
Faktum.az xəbər verir ki, əsr yarım öncə qədim Amerika qitəsindən dünyaya yayılan balqabaq bu gün təkcə kulinariya aləminin deyil, həm də təbii təbabətin ən qiymətli bitkilərindən biridir. Parlaq narıncı rəngindən tutmuş tumuna, qabığından yarpaqlarına və çiçəklərinə qədər hər bir hissəsi insan orqanizmi üçün zəngin bioloji xəzinə hesab olunur. Tərkibindəki yüksək beta-karotin, A, C və E vitaminləri, kalium və lif sayəsində balqabaq hüceyrələri yeniləyir, immuniteti möhkəmləndirir, göz sağlığını qoruyur, arterial təzyiqi tənzimləyir və mədə-bağırsaq sisteminin işini normallaşdırır. Təxminən doksan faiz sudan ibarət olması və aşağı kalorili strukturu onu pəhriz saxlayanlar üçün əvəzolunmaz qidaya çevirir.
Bitkinin lət hissəsi ilə yanaşı, onun tumları, qabığı və yarpaqları da yüksək müalicəvi dəyərə malikdir. Sink, maqnezium və triptofanla zəngin olan balqabaq tumu prostat vəzi sağlamlığını dəstəkləyir, yuxu keyfiyyətini artırır və tərkibindəki kukurbitin maddəsi sayəsində bağırsaq parazitlərinə karşı effektiv təbii müdafiə yaradır. Eyni zamanda tumundan əldə edilən soğuq sıxım yağı sidik yolları və dəri problemlərində geniş tətbiq olunur. Cavan balqabaqların liflə zəngin qabığı və göbələk əleyhinə birleşmeler daşıyan xarici qatı, eləcə də fol turşusu və kalsium deposu olan yarpaqları və dolma üçün istifadə edilən çiçəkləri kulinariyada və xalq təbabətində xüsusi yer tutur.
Balqabaq mətbəxdə son dərəcə çoxşaxəli istifadə imkanlarına malikdir. Milli kulinariyamızda balqabaq qutabı, balqabaq plov, kükü və pürpürüm şorbalarında geniş istifadə edildiyi kimi, sobada şəkər və ya bəhməzlə bişirilən desertlərdə, krem-şorbalarda və təzə sıxılmış müalicəvi şirə şəklində də istehlak olunur. Lakin hər bir faydalı qida kimi balqabağın da həddindən artıq istifadəsi bəzi fəsadlara yol aça bilər. Xüsusilə kəskin qastrit və ya mədə xorası olan şəxslər çiynənməmiş balqabaq şirəsini ehtiyatla qəbul etməli, bişirildikdə glikemik indeksi yüksəldiyi üçün şəkərli diabet xəstələri porsiyaya diqqət yetirməli, diareya zamanı isə işlətmə effektinə görə istifadəsi məhdudlaşdırılmalıdır.
Balqabaq təbiətin bizə bəxş etdiyi ən kamil və tullantısız təbii qidalardan biridir. Onu mövsümündə mütəmadi olaraq rasiona daxil etmək sağlamlığın qorunmasında ən təbii və effektiv addımdır.