Lal qalmış şəhərlər
Dünyada mühərrikli səslərin və maşınların tamamilə qadağan olunduğu müasir məkanlar
Faktum.az xəbər verir ki, müasir metropollarda yaşayan insanlar üçün siqnal səsləri, mühərrik küyü və tıxaclar gündəlik həyatın ayrılmaz bir hissəsinə çevrilib. Lakin dünyada elə unikal yaşayış məskənləri var ki, burada daxili yanma mühərrikli avtomobillərin səsini eşitmək tamamilə qeyri-mümkündür. Avtomobilsiz həyatı sadəcə bir seçim deyil, həm də ciddi bir yaşam qaydası kimi qəbul edən bu “lal şəhərlər” sakitlik, təmiz hava və piyada rahatlığı ilə müasir dünyadan kəskin şəkildə fərqlənir.
Bu məkanların başında İtaliyanın məşhur su şəhəri Venesiya gəlir. Venesiyanın tarixi mərkəzində hər hansı bir avtomobildən, motosikletdən və ya skuterdən istifadə etmək qanunla qadağandır. Burada bütün nəqliyyat sistemi su kanalları (qondolalar, su taksiləri, vaporettolar) və dar piyada küçələri üzərində qurulub. Digər maraqlı ünvan isə İsveçrə Alplarında, məşhur Materhorn dağının ətəyində yerləşən Zermatt qəsəbəsidir. Yanacaqla işləyən avtomobillərin ətraf mühitə və dağ havasına vurduğu zərərin qarşısını almaq üçün qəsəbəyə yalnız kiçik elektromobillərin, velosipedlərin və at arabalarının girişinə icazə verilir; ziyarətçilər şəxsi avtomobillərini qəsəbədən kilometrlərlə kənarda qoyaraq bura qatarlar vasitəsilə gəlirlər.
Avtomobillərdən tamamilə imtina etmiş ən böyük şəhərlərdən biri də Mərakeşin feodal dövründən qalan tarixi Fəs (Fes el Bali) məntəqəsidir. 9000-dən çox dar və dolanbac küçəsi olan bu qədim şəhərdə küçələrin eni maşınların keçməsinə imkan vermədiyindən müasir nəqliyyat vasitələri ümumiyyətlə yoxdur. Burada yükdaşıma işləri hələ də qədim üsullarla – ulaqlar, xüsusi əl arabaları və velosipedlər vasitəsilə həyata keçirilir. ABŞ-ın Miçiqan ştatındakı Makino adasında (Mackinac Island) isə 1898-ci ildən bəri mühərrikli nəqliyyat vasitələri qanunla qadağan edilib. Adada yalnız at arabaları, velosipedlər və piyada yürüşləri keçərlidir. Bütün bu məkanlar göstərir ki, texnologiyanın və sürətin pik həddə çatdığı XXI əsrdə belə səs-küysüz, ekoloji cəhətdən təmiz və “lal” şəhər həyatı mümkündür.