İtaliyada hər şəhərin ayrı xarakteri
Milanlı ilə neapollunun dünyagörüşü niyə fərqlidir?
Faktum.az xəbər verir ki, Cənubi Avropanın ən zəngin mədəniyyətlərindən birinə sahib olan İtaliya ərazisində vahid milli xarakter anlayışından çox, regional kimliklərin ön plana çıxdığı mozaik bir cəmiyyət quruluşuna malikdir. İtalyanların öz aralarında Campanilismo (öz kilsə zənginin qülləsi görünən əraziyə bağlılıq) adlandırdıqları bu kəskin regional fərqlilik xüsusilə ölkənin şimal iqtisadi mərkəzi Milan ilə cənub mədəniyyətinin beşiyi Neapol sakinləri arasında aydın nəzərə çarpır. Əsrlər boyu siyasi, coğrafi və iqtisadi baxımdan fərqli inkişaf yolu keçən bu iki şəhərin insanları həyata, vaxta və sosial münasibətlərə tamamilə fərqli pəncərədən baxırlar.
Şimalın paytaxtı Milan sakini üçün həyatın əsas prinsipi intizam, sürət və funksionallıqdır. Mərkəzi Avropa və Almaniya iqtisadiyyatı ilə sıx inteqrasiyada olan, moda və maliyyə nəhəngi sayılan bu şəhərdə zaman ən dəyərli resurs kimi qəbul edilir və gündəlik həyat ciddi qrafiklər üzərində qurulur. Əksinə, Aralıq dənizi sahilində, Vezuvi vulkanının ətəyində yerləşən Neapol şəhərində isə həyat daha rahat, emosional və icma yönümlüdür. Neapollular üçün zaman bölüşdürülən bir an, həyat isə teatr səhnəsidir; burada iş uğurundan ziyadə ailə bağları, dostluq, küçə mədəniyyəti və anın dadını çıxarmaq (La dolce far niente) birinci yerdə durur. Bu fərqlilik onların gündəlik vərdişlərində də özünü göstərir – milanlı qəhvəsini ayaqüstə, tez bir zamanda içib işə tələsərkən, neapollu üçün qəhvə içmək dostlarla uzun söhbətlər etmək və hətta tanımadığı biri üçün öncədən ödəniş etmək (Caffè sospeso) kimi sosial fədakarlıq ritualıdır.
Sosioloq Luigi Barzini tərəfindən aparılan tədqiqatlar göstərir ki, bu dərin dünyagörüşü fərqinin kökləri 1861-ci ildə İtaliya Krallığının birləşməsinə qədər olan tarixi proseslərə dayanır. Şimal əsrlər boyu Avstriya-Macarıstan imperiyasının və sənayeləşmənin təsirində qaldığı halda, Cənub İspaniya Burbonlar sülaləsinin idarəçiliyi və aqrar təsərrüfat modeli ilə formalaşmışdır. İqlimin mülayimliyi, dəniz mədəniyyəti və tarixi siyasi qeyri-müəyyənliklər cənubluları daha çevik, intuitiv və insan münasibətlərinə söykənən bir həyat strategiyası seçməyə sövq etmişdir. Bu gün İtaliyanın vahid bayraq altında birləşməsinə baxmayaraq, Milanın praqmatik sənaye ruhu ilə Neapolun coşğun və samimi ruhu ölkənin iki fərqli, lakin bir-birini tamamlayan əsas sütunu olaraq qalmaqdadır.