Diplom niyə artıq bəs etmir? İşəgötürən əslində nəyə baxır?
Faktum.az xəbər verir ki, uzun illər boyunca ali təhsil diplomu uğurlu kariyera və zəmanətli iş yeri üçün yeganə bilet hesab olunurdu. Valideynlər övladlarına “təki bir diplomun olsun, açılmayan qapı qalmaz” tövsiyəsini verər, gənclər də dörd il boyunca sadəcə həmin kağız parçasını əldə etməyə fokuslanardılar. Lakin müasir dinamik əmək bazarında bu model tamamilə çökmüşdür. Bu gün yalnız diplom sahibi olmaq nəinki üstünlük yaratmır, bir çox halda işəgötürən üçün sıradan bir formal detallıqdan o tərəfə keçmir.
İnsan resursları mütəxəssisləri və kariyera məsləhətçiləri diplomun dəyərdən düşmə səbəblərini və işəgötürənlərin namizədlərdə diqqət yetirdiyi reallıqları belə təhlil edirlər. Texnologiyanın və informasiyanın inanılmaz sürətlə yeniləndiyi bir dövrdə universitetlərin akademik proqramları əmək bazarının tələbləri ilə ayaqlaşa bilmir. Dörd il əvvəl öyrənilən nəzəri biliklər iş dünyasına qədəm qoyduqda artıq köhnəlmiş olur. Şirkətlər akademik nəzəriyyəni əzbərləyən deyil, real problemləri həll etməyi bacaran kadrlar axtarırlar.
Bəs müasir işəgötürən müsahibə zamanı diplomdan öncə nəyə baxır? İlk növbədə namizədin praktiki bacarıqlarına və portfoliosuna (hard skills). Şirkət üçün vacib olan sizin hansı qiymətlərlə bitirməyiniz deyil, ortaya hansı real işi, layihəni və ya nəticəni qoya bilməyinizdir. Bununla yanaşı, günümüzdə “yumşaq bacarıqlar” (soft skills) – yəni kritik düşünmə, komandada işləmək, böhran anında düzgün qərar vermək və effektiv kommunikasiya bacarığı ixtisas biliklərindən daha yüksək qiymətləndirilir.
Digər vacib amil isə davamlı öyrənmə qabiliyyəti (adaptability and lifelong learning) və rəqəmsal savadlılıqdır. Müasir işəgötürənlər yeni alətləri, xüsusən də süni intellekt və texnoloji yenilikləri öz işinə sürətlə inteqrasiya edə bilən, öz üzərində fasiləsiz çalışan çevik kadrları üstün tuturlar. Diplom sizin keçmişdə nə öyrəndiyinizi göstərir, lakin işəgötürəni sizin gələcəkdə şirkətə nə qazandıracağınız maraqlandırır.
Diplom təhsilin sonu deyil, sadəcə bir mərhələsidir. Həqiqi peşəkarlıq kağız üzərindəki dərəcələrlə deyil, hər gün özünü yeniləmək və dəyişən dünyaya uyğunlaşmaq bacarığı ilə ölçülür.