Baha olan keyfiyyətlidir mifi: Brendlər bizi necə aldadır?

Faktum.az xəbər verir ki, alış-veriş edərkən bir çoxumuzun beynində kodlaşdırılmış köhnə bir inanc var: “Ucuz malın şorbası olmaz” və ya “Baha olan mütləq keyfiyyətlidir”. İstehlak cəmiyyətində böyüyən müasir insan üçün yüksək qiymət etibarlılıq, uzunömürlülük və elitarlıq rəmzi kimi qəbul olunur. Lakin müasir neyro-marketinq və istehlakçı psixologiyası araşdırmaları göstərir ki, böyük brendlər məhz bu psixoloji zəifliyimizdən istifadə edərək bizi qiymət illüziyasına inandırırlar.

Marketinq mütəxəssisləri və iqtisadçılar brendlərin tətbiq etdiyi qiymətləndirmə tələlərini və “baha keyfiyyətlidir” mifinin pərdəarxasını belə təhlil edirlər. İstehlakçı psixologiyasında “Qiymət-Keyfiyyət Heuristiki” adlanan bir anlayış var. Beynimiz qərar qəbul etmə prosesini sürətləndirmək üçün məhsulun tərkibini, xammalını və ya istehsal texnologiyasını araşdırmaq əvəzinə, birbaşa qiymət etiketinə baxır və yüksək qiyməti avtomatik olaraq yüksək keyfiyyətlə əlaqələndirir. Brendlər bu avtomatik beyin reaksiyasını bildikləri üçün məhsulun öz Maya dəyərini deyil, onun yaratdığı “status və nüfuz” hissini qiymətləndirirlər.

Bununla yanaşı, bir çox məşhur geyim, kosmetika və elektronika brendləri məhsullarını eyni fabriklərdə, eyni xammaldan və eyni işçi qüvvəsi ilə istehsal etdirirlər. Fərq yalnız məhsulun üzərinə vurulan loqoda, parlaq qablaşdırmada və milyonlarla dollarlıq reklam kampaniyalarındadır. İstehlakçı əslində aldığı məhsulun keyfiyyətinə deyil, brendin həmin xüsusi loqonu və təcrübəni yaratmaq üçün çəkdiyi nəhəng reklam xərclərinə pul ödəyir.

Ağıllı istehlakçı olmaq üçün brendin illüziyasına deyil, məhsulun real funksionallığına və tərkibinə diqqət yetirmək lazımdır. Yüksək qiymət hər zaman keyfiyyət zəmanəti deyil, çox vaxt sadəcə uğurlu marketinq strategiyasının nəticəsidir.