Qida tullantıları ilə mübarizə

Evdə və iaşə obyektlərində israfın qarşısını almağın ekoloji və iqtisadi yolları

Faktum.az xəbər verir ki, qlobal miqyasda istehsal olunan ərzağın təxminən üçdə birinin istifadə edilmədən zibilə atılması həm ekoloji tarazlığa, həm də ölkə iqtisadiyyatına ciddi zərbə vurur. Qida tullantıları poliqonlarda parçalanarkən güclü istixana qazı olan metan buraxır ki, bu da iqlim dəyişikliyini sürətləndirən əsas amillərdən biridir. İqtisadi baxımdan isə israf edilən hər bir qida məhsulu resursların, suyun, enerjinin və maliyyə vəsaitlərinin boşa xərclənməsi deməkdir. Mütəxəssislər bildirirlər ki, həm ev təsərrüfatlarında, həm də ictimai iaşə obyektlərində düzgün planlaşdırma və saxlanma qaydalarına əməl etməklə bu israfın qarşısını böyük ölçüdə almaq mümkündür.

Ev şəraitində israfı azaltmaq üçün ilk növbədə alış-verişə çıxmazdan əvvəl həftəlik menyu tərtib etmək və ehtiyac siyahısına daxil olmayan məhsulları almamaq vacibdir. Soyuducunun düzgün nizamlanması, dondurucudan effektiv istifadə olunması və “ilk gələn, ilk çıxar” prinsipi ilə köhnə məhsulların ön sıraya çəkilməsi qidaların xarab olmasının qarşısını alır. İctimai iaşə sektorunda, restoranda və otellərdə isə porsiya ölçülərinin optimallaşdırılması, müştərilərə artıq qalan təamları götürmək imkanının yaradılması və istifadə olunmamış təzə qidaların xeyriyyə təşkilatlarına bağışlanması ən effektiv addımlardandır. Həmçinin, orqanik tullantıların kompostlaşdırılaraq gübrəyə çevrilməsi torpağın münbitliyini artırır və tullantı poliqonlarının yükünü yüngülləşdirir. Qida resurslarına qənaət etmək təkcə ailə büdcəsinə və biznesə dəstək olmur, eyni zamanda gələcək nəsillər üçün daha davamlı və yaşıl bir dünya formalaşdırır.