Qubadlı rayonunun işğal tarixi
Qubadlı rayonunun işğal tarixi.
Azərbaycan tarixinin qan yaddaşına həkk olunmuş Qubadlı torpağı xalqımızın milli iradəsinin, Vətən sevgisinin və sarsılmaz mübarizə əzminin rəmzlərindən biridir. Zəngin tarixi, füsunkar təbiəti, qədim yaşayış məskənləri və mərd insanları ilə seçilən bu diyarın taleyi uzun illər ərzində Ermənistanın Azərbaycana qarşı həyata keçirdiyi işğalçılıq siyasətinin ağır nəticələrini özündə əks etdirir. Qubadlının işğal tarixi yalnız bir rayonun faciəsi deyil, həm də Azərbaycan xalqının ərazi bütövlüyü uğrunda apardığı mübarizənin ağrılı səhifəsidir.
1988-ci ildən etibarən Ermənistanın Azərbaycana qarşı ərazi iddialarının genişlənməsi, bölgədə hərbi-siyasi gərginliyin artması və dinc əhaliyə qarşı törədilən zorakılıqlar Qubadlının da taleyinə ciddi təsir göstərdi. Rayonun strateji coğrafi mövqeyi, Ermənistanla həmsərhəd olması və Qarabağ bölgəsinə yaxınlığı onu təcavüzkar qüvvələrin əsas hədəflərindən birinə çevirmişdi.
1988-ci ildən başlayaraq Еrmənistanla (120 km) və Dağlıq Qarabağla (45 km) sərhəddə yеrləşən Qubadlı rayonuna hər iki tərəfdən təcavüzkar hücumlar başlanmış, dinc əhaliyə qarşı tеrror törədilməsi sistеmli şəkildə davam еtdirilmişdir. 1993-cü il avqustun 31-də rayon ermənilər tərəfindən tamamilə işğal olunmuşdur.
Qubadlının işğalı nəticəsində minlərlə insan doğma yurd-yuvasından didərgin düşmüş, yaşayış evləri, sosial infrastruktur, tarixi-mədəni abidələr və kənd təsərrüfatı obyektləri dağıntılara məruz qalmışdır. İnsanların illərlə qurub-yaratdığı həyat bir anda alt-üst edilmiş, ailələr doğma torpaqlarından uzaqda yaşamağa məcbur olmuşlar. Lakin bütün bu ağrılara və məhrumiyyətlərə baxmayaraq, qubadlılıların Vətənə bağlılığı, torpaqlarına qayıdış ümidi və milli kimliyinə sədaqəti heç vaxt sarsılmamışdır.
İşğal illəri Azərbaycan xalqının yaddaşında dərin iz buraxsa da, dövlətimizin müstəqilliyinin möhkəmləndirilməsi, ordumuzun gücləndirilməsi və milli birliyin qorunması torpaqlarımızın azadlığına aparan yolun əsasını təşkil etdi. Cənab Prezident İlham Əliyevin qətiyyətli siyasəti, prinsipial mövqeyi və ardıcıl diplomatik fəaliyyəti Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası istiqamətində mühüm rol oynadı. Dövlət başçısının rəhbərliyi ilə həyata keçirilən məqsədyönlü ordu quruculuğu və milli maraqlara əsaslanan siyasət xalqımızın tarixi ədalətin bərpasına olan inamını daha da gücləndirdi. 2020-ci ildə Vətən müharibəsində qazanılan tarixi Zəfər Azərbaycanın gücünü və xalqımızın sarsılmaz iradəsini bütün dünyaya nümayiş etdirdi.
Qubadlı rayonunun azadlığı bu mübarizənin mühüm nəticələrindən biri oldu. 2020-ci il oktyabrın 25-də Qubadlı şəhərinin işğaldan azad edilməsi Azərbaycan tarixində şanlı səhifəyə çevrildi. Bu günün əhəmiyyəti yalnız hərbi qələbə ilə məhdudlaşmır. Qubadlıya qayıdış milli yaddaşın bərpası, tarixi ədalətin təntənəsi və gələcəyə inamın təcəssümüdür.
Bu gün azad edilmiş ərazilərdə həyata keçirilən bərpa və quruculuq işləri Azərbaycanın gələcəyə yönəlmiş inkişaf strategiyasının tərkib hissəsidir. Doğma yurdlarına qayıdan sakinlərin təhlükəsiz və layiqli yaşayışının təmin edilməsi, infrastrukturun yenidən qurulması və iqtisadi həyatın canlandırılması dövlət siyasətinin əsas istiqamətlərindəndir. Qubadlı yenidən dirçəlir, onun küçələrində həyat canlanır, gələcəyə hesablanmış layihələr doğma torpağın yeni simasını formalaşdırır.
25 Oktyabr – Qubadlı Şəhəri Günü xalqımızın yaddaşında həm keçmişin ağrısını, həm də qələbənin qürurunu birləşdirən əlamətdar tarixdir. Bu gün işğalın acı nəticələrini unutmamaqla yanaşı, azadlığın hansı fədakarlıqlar hesabına əldə edildiyini xatırladır. Qubadlı tariximizin sınaqlarından alnıaçıq çıxan, öz kimliyini və milli ruhunu qoruyan bir diyardır.
Qubadlının işğal tarixi xalqımızın yaddaşında bir daha belə faciələrin yaşanmaması üçün xəbərdarlıq, azadlıq tarixi isə milli birliyin və qətiyyətin təntənəsi kimi qalacaq. Bu torpaq Azərbaycanın ayrılmaz hissəsidir və onun dirçəlişi dövlətimizin gücünün, xalqımızın birliyinin və tarixi ədalətin bərpasının parlaq ifadəsidir.
Çinarə Mehrəliyeva – Zərdab Peşə liseyinin müəllimi