İnsanlıq sabah yox olsa, Yer kürəsində bizdən nə qalacaq?

Faktum.az xəbər verir ki, əgər insan növü birdəfəlik və qəfil olaraq Yerdən yox olsaydı, təbiət insan müdaxiləsi olmadan öz balansını bərpa etməyə dərhal başlayardı. Lakin milyardlarla illik Yerin geoloji tarixində “Antroposen” (İnsan dövrü) kimi tanınan son bir neçə əsr elə dərin və fərqli izlər buraxıb ki, sivilizasiyamızın qalıqları milyonlarla il boyunca planetimizin qatlarında və hətta kosmosun dərinliklərində yaşamaqda davam edəcək.

İlk saatlarda və günlərdə elektrik şəbəkələrinin sıradan çıxması ilə şəhərlər qaranlığa qərq olar, metro tunelləri nasosların dayanması səbəbindən su altında qalar. Bir neçə onillik ərzində beton və polad strukturlar — göydələnlər, körpülər və bəndlər rütubət, temperatur dəyişiklikləri və bitki köklərinin təsiri ilə aşınaraq çökər. Lakin müasir materialşünaslığın məhsulu olan plastik materiallar, sintetik polimerlər və kimyəvi birləşmələr minlərlə il parçalanmadan torpaq qatlarında mikroplastik formalarında geoloji iz (“plastiglomerat”) kimi qalacaq.

Daha uzunmüddətli perspetivdə — yüz minlərlə il sonra — atmosferdəki radiasiya fəaliyyətini saxlayan nüvə reaktorlarının tullantıları və plutonium izləri Yerin geoloji qatlarında aydın görünən izlər buraxacaq. Kosmosda isə Yerin orbitində dövr edən minlərlə süni peyk, fəza zibilləri və xüsusilə Aydakı kosmik gəmilərin izləri (məsələn, “Apollon” missiyalarının izləri) atmosfer və külək olmadığı üçün milyonlarla il toxunulmaz qalacaq. Beləliklə, insanlıq biologiya olaraq silinsə də, arxasında həm geoloji, həm də kosmik miqyasda böyük bir material arxivi qoyacaq.