Fındıq: Bir ağacın kökündən yarpağına qədər tükənməz xəzinəsi

Faktum.az xəbər verir ki, fındıq əsrlər boyu həm qida sənayesinin, həm xalq təbabətinin, həm də kənd təsərrüfatının ən qiymətli bitkilərindən biri hesab olunur. Çox vaxt sadəcə çərəz kimi qəbul etdiyimiz bu bitki əslində kökündən yarpağına, bərk qabığından ləziz ləpəsinə qədər hər bir detalında böyük bir təbiət möcüzəsi gizlədir.

Botaniki baxımdan Corylus cinsinə aid olan fındıq ağacı (və ya kolu) mülayim iqlim qurşaqlarını sevir və torpağı eroziyadan qoruyan güclü kök sisteminə malikdir. Yazın gəlişindən əvvəl, hələ qışın sonlarında açan sarımsı “pambıqçıq” çiçəkləri ilə təbiətin oyanışını xəbər verən bu ağac, il boyu torpağa zəngin minerallar ötürür. Onun geniş, kənarları dişli yeşil yarpaqları isə təbii antioksidant və iltihabəleyhinə mənbəyidir. Xalq təbabətində fındıq yarpaqlarından hazırlanan dəmləmələr qan dövranını yaxşılaşdırmaq, damar genişlənməsinin (varikoz) qarşısını almaq və həzm sistemini rahatlatmaq üçün istifadə edilir.

Meyvənin özü – yəni fındıq ləpəsi əsl enerji və sağlamlıq deposudur. Tərkibindəki doymamış yağ turşuları (Omeqa-9 və Omeqa-6), E vitamini, maqnezium və kalium sayəsində ürək-damar sistemini qoruyur, beynin fəaliyyətini stimullaşdırır və xolesterin səviyyəsini tənzimləyir. Günəş işığından qorunan yaşıl örtüyün (qovuzun) içində yetişən fındığın xarici bərk qabığı da az əhəmiyyət kəsb etmir. Sənayedə fındıq qabığı yüksək istilik verən ekoloji təmiz briket yanacağı kimi, aktivləşdirilmiş kömür istehsalında və landşaft dizaynında torpağın nəmini saxlamaq üçün istifadə olunur.

Beləliklə, fındıq təkcə süfrələrimizi bəzəyən ləzzətli bir çərəz deyil; ağacının kölgəsindən yarpağının müalicəvi suyuna, qabığının enerjisindən ləpəsinin vitamininə kadar hər hissəsi ilə insanlığa xidmət edən kompleks bir təbiət sərvətidir.