BÖYÜK QAYIDIŞ PROQRAMI
BÖYÜK QAYIDIŞ PROQRAMI.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpasından sonra qarşıda duran ən mühüm vəzifələrdən biri işğaldan azad edilmiş ərazilərdə həyatın yenidən qurulması, doğma yurdlarından didərgin düşmüş soydaşlarımızın təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə öz torpaqlarına qayıdışının təmin edilməsidir. Bu baxımdan Böyük Qayıdış Proqramı dövlətimizin qarşıya qoyduğu strateji hədəflərin, milli həmrəyliyin və tarixi ədalətin bərpası prosesinin mühüm tərkib hissəsidir. Proqram yalnız insanların doğma evlərinə qayıtmasını deyil, həm də uzun illər müharibənin ağır nəticələri ilə üzləşmiş ərazilərdə iqtisadi və sosial həyatın dirçəldilməsini, müasir yaşayış mühitinin yaradılmasını nəzərdə tutur.
Füzuli rayonu Böyük Qayıdışın həyata keçirildiyi mühüm məkanlardan biridir. Uzun illər doğma yurdunun həsrəti ilə yaşayan Füzuli sakinləri üçün geri dönüş sadəcə yaşayış yerinin dəyişdirilməsi deyil, uşaqlıq xatirələrinə, ata-baba ocağına və doğma torpağın mənəvi dəyərlərinə qovuşmaq deməkdir. İşğal dövründə məcburi köçkünlük həyatının çətinliklərini yaşamış ailələrin doğma şəhərlərinə qayıtması Füzulinin yenidən dirçəlməsinin əsas göstəricilərindən biridir. Bu qayıdış illərlə qorunub saxlanılan ümidin gerçəkləşməsi, yeni həyatın başlanması və gələcək nəsillərin öz yurdlarında böyüməsi üçün mühüm imkan yaradır.
2023-cü il avqustun 18-dən etibarən Füzuli şəhərinə keçmiş məcburi köçkünlərin qayıdışı başlanmışdır və bu proses artan templə davam edir. İlkin mərhələdə 144 ailə köçürülüb. Həmin ailələr indiyədək Bakı və Sumqayıt şəhərlərində, Abşeron rayonu ərazisində müvəqqəti məskunlaşma yerlərində çətin şəraitdə yaşayan ailələrdir. Respublikanın müxtəlif ərazilərində yataqxana, sanatoriya, pioner düşərgəsi, yarımçıq tikililər və inzibati binalarda müvəqqəti məskunlaşmış ailələrdən ibarət növbəti köç karvanı 2024-cü il yanvarın 24-də Bakı şəhərinin Qaradağ rayonundan Füzuli şəhərinə yola salınıb. 2026-cı il oktyabrın 1-dək Füzuliyə 827 ailə, 3153 nəfər köçürülüb. Bu göstəricilər doğma yurda qayıdış prosesinin konkret nəticələrini əks etdirməklə yanaşı, qarşıda duran vəzifələrin miqyasını da nümayiş etdirir. Hər bir ailənin Füzuliyə dönüşü şəhərin sosial həyatının canlanmasına və doğma yurdla insanların qırılmış əlaqələrinin bərpasına xidmət edir.
Böyük Qayıdışın uğurla həyata keçirilməsi üçün yaşayış evlərinin tikilməsi ilə yanaşı, müasir infrastrukturun yaradılması, təhsil və səhiyyə xidmətlərinin təşkili, məşğulluq imkanlarının genişləndirilməsi və sahibkarlığın inkişafı xüsusi əhəmiyyət daşıyır. İnsanların doğma torpaqlarında davamlı məskunlaşması üçün onların sosial rifahı, əmək fəaliyyəti və gündəlik ehtiyaclarının təmin olunması vacib şərtlərdəndir. Bu baxımdan Füzulidə aparılan quruculuq işləri şəhərin gələcək inkişafının əsasını formalaşdırır. Yeni yollar, yaşayış məhəllələri, sosial obyektlər və iqtisadi imkanlar Füzulinin müasir şəhər kimi inkişafına təkan verir.
Füzuli Beynəlxalq Hava Limanının istifadəyə verilməsi də bölgənin nəqliyyat əlçatanlığının artırılması və iqtisadi əlaqələrinin genişləndirilməsi baxımından mühüm hadisədir. Müasir infrastrukturun qurulması Füzulinin Qarabağın sosial-iqtisadi həyatında rolunu artırmaqla yanaşı, şəhərin gələcəkdə mühüm nəqliyyat və logistika mərkəzlərindən birinə çevrilməsi üçün imkanlar yaradır. Bununla yanaşı, tarixi-mədəni irsin qorunması, ətraf mühitin mühafizəsi və şəhərin özünəməxsus simasının yaşadılması bərpa prosesinin vacib istiqamətləri olaraq qalır.
Böyük Qayıdış Füzulinin gələcəyinə qayıdışdır. Doğma yurdda yanan hər bir ocaq, açılan hər bir məktəb və qurulan hər bir ailə azad torpaqlarda həyatın davam etdiyini göstərir. Füzuli yenidən məskunlaşır, dirçəlir və gələcəyə doğru inamla addımlayır.
Babək Mikayılov – Zərdab Peşə liseyinin direktoru