Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsi – Maddə 11

Mülki Qanunların Analogiya Üzrə Tətbiqi

Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 11-ci maddəsi mülki hüquq münasibətlərində yaranan hüquqi boşluqların necə doldurulmalı olduğunu, qanunun və hüququn analogiyasının tətbiq qaydalarını və məhkəmələrin ədalətli ədalət mühakiməsi həyata keçirmək öhdəliyini tənzimləyir.

Faktum.az xəbər verir ki, Mülki Məcəllənin 11-ci maddəsinin əsas hüquqi məzmunu və tətbiq prinsipləri aşağıdakılardan ibarətdir:

Qanunun Analogiyası (Maddə 11.1): Əgər konkret mülki hüquq münasibəti birbaşa mülki qanunvericiliklə, tərəflərin razılaşması ilə tənzimlənmirsə və həmin sahədə tətbiq edilə bilən işgüzar adət yoxdursa, bu münasibətlərə oxşar münasibətləri tənzimləyən mülki qanunvericilik normaları tətbiq edilir. Bu zaman tətbiq olunan norma hüquq münasibətinin mahiyyətinə zidd olmamalıdır.

Hüququn Analogiyası (Maddə 11.2): Oxşar münasibətləri tənzimləyən hər hansı norma da olmadıqda, tərəflərin hüquq və vəzifələri mülki hüququn ümumi prinsipləri əsasında müəyyənləşdirilir. Hüququn analogiyası tətbiq edilərkən məhkəmə və ya hüquq tətbiqedici mütləq ədalət, insaf və mənəviyyat tələblərini rəhbər tutmalıdır.

İstisna Normalarının Tətbiq Məhdudiyyəti (Maddə 11.4): Xüsusi münasibətləri tənzimləyən və ya ümumi qaydalardan kənara çıxan müddəaların (istisna normalarının) analogiya üzrə tətbiq edilməsinə yol verilmir.

Məhkəmənin Ədalət Mühakiməsindən İmtina Edə Bilməməsi (Maddə 11.5): Münasibəti tənzimləyən hüquq normasının olmaması və ya mövcud normanın qeyri-müəyyənliyi məhkəmə üçün mülki işə baxmaqdan və ya qərar çıxarmaqdan imtina etməyə əsas ola bilməz. Məhkəmə hüquqi boşluq olduqda belə analogiya mexanizmindən istifadə edərək işi mahiyyəti üzrə həll etməyə borcludur.