Şoqan (Çovqan) oyunu: Qarabağ atları ilə oynanılan qədim milli idman irsi

Faktum.az xəbər verir ki, Azərbaycan xalqının zəngin mədəni irsinin və atçılıq ənənələrinin ən parlaq nümunələrindən biri olan Çovqan (və ya Şoqan) oyunu, mənşəyi eramızın birinсi minilliyinə dayanan qədim milli atüstü idman növüdür.

Müasir polo oyununun əcdadı hesab edilən bu oyun, əsrlər boyu Qarabağ xanlığında, xüsusilə də Şuşa cıdır düzündə və Azərbaycanın müxtəlif bölgələrində el elat məclislərinin, bayramların vazkeçilməz tərkib hissəsi olmuşdur.

Çovqan oyununun ayrılmaz tərkib hissəsi öz çevikliyi, sürəti, dözümlülüyü və zəkası ilə seçilən əfsanəvi Qarabağ atlarıdır. Xüsusi hazırlıq keçmiş bu atlar riderlərin idarəetmə manevrlərinə anında reaksiya verərək oyunun dinamikasını müəyyən edir. Qaydalara əsasən, hər birində 5-6 süvari olan iki komanda xüsusi ağacdan hazırlanmış çovqanlarla (çevrilmiş uclu dəyənəklərlə) koptu (gön topu) rəqib qapısından keçirməyə çalışır.

Təkcə fiziki güc və bacarıq deyil, eyni zamanda atla insan arasında mükəmməl harmoniyanı, taktik düşüncəni və cəngavərlik ruhiyyəsini tələb edən Çovqan oyunu, 2013-cü ildə YUNESKO-nun Təcili Qorunmaya Ehtiyacı Olan Qeyri-Maddi Mədəni İrs Siyahısına daxil edilmişdir. Bu qədim idman irsi günümüzdə də milli kimliyimizin və tarixi-mədəni dəyərlərimizin simvolu kimi yaşadılmaqdadır.