Kosmik mədənlər yarışı dünya iqtisadiyyatını çökdürə bilərmi?

Faktum.az olaraq bu gün bəşəriyyətin üz tutduğu ən ambisiyalı və eyni zamanda ən təhlükəli yeni cəbhəni — kosmik mədənçilik yarışını araşdırırıq. Mask, NASA və böyük kiber-korporasiyalar artıq gözlərini Yer kürəsindən kənara, trilyonlarla dollar dəyərində qızıl, platin və nadir metallarla zəngin olan asteroidlərə dikiblər. Məsələn, təkcə Mars və Yupiter arasında dövr edən “16 Psyche” asteroidində olan dəmir, nikel və qızılın ümumi dəyərinin təxminən 10 kvadrilyon dollar olduğu təxmin edilir. Bu reallıq fonunda qızıl və platin çıxarmaq yarışı artıq fantastika deyil, yaxın gələcəyin iqtisəd-siyasi hədəfidir.
Lakin elm adamları və aparıcı iqtisadçılar çox ciddi bir xəbərdarlıq edirlər: Kosmosdan gətiriləcək tonlarla qiymətli metal Yer kürəsinin iqtisadi sistemini tamamilə çökdürə bilər. İqtisadiyyatın ən təməl qanunu olan tələb-təklif prinsipinə görə, bir resurs nə qədər çox və əlçatandırsa, onun dəyəri bir o qədər düşür. Kosmik gəmilər Yerə tonlarla ucuz platin və qızıl daşımağa başlasa, bu metalların qiyməti sıfıra enə bilər.
Faktum.az xüsusilə diqqətə çatdırır ki, əsrlər boyu qlobal maliyyə sisteminin və valyutaların qarantı rolunu oynayan qızılın birdən-birə adi metal statusuna düşməsi dünya birjalarında idarəolunmaz inflyasiyaya, bank sistemlərinin iflasına və görünməmiş bir qlobal böhrana yol aça bilər. Bəşəriyyət kosmosda sonsuz zənginlik axtararkən, Yerdəki mövcud rifahını tamamilə itirmək təhlükəsi ilə üz-üzədir.
