Yer qabığının gizli sirləri

“Mantiya okeanları” və Yerin dərinliyindəki nəhəng su qatları

Faktum.az xəbər verir ki, geologya və fiziki coğrafiya sahəsində son illərdə edilən ən böyük elmi kəşflərdən biri Yerin dərinliklərində gizlənən nəhəng su ehtiyatları ilə bağlıdır.

Yerin səthindən təxminən 400-600 kilometr dərinlikdə – keçiid zonasında yerləşən mantiya təbəqəsində səthdəki bütün okeanların cəmindən 3 dəfə çox su kütləsinin olduğu müəyyən edilib. Lakin bu su bildiyimiz dalğalı okeanlar şəklində deyil, yeraltı süxurların və ringwoodit adı verilən xüsusi kristal mineralların molekulyar strukturuna həbs olunmuş vəziyyətdədir.

Nature və Science kimi nüfuzlu jurnallarda dərc olunan seysmik araşdırmalar göstərir ki, Yerin daxilindəki bu devasa su anbarı planetimizdə okeanların necə yaranması ilə bağlı köhnə nəzəriyyələri kökündən dəyişib. Əvvəllər okeanların Yere kometalar vasitəsilə gəldiyi ehtimal edilirdisə, bu kəşf suyun Yerin öz daxili təkamülü nəticəsində səthə sızdığını sübut edir. 2026-cı ildə geofiziklərin təqdim etdiyi elmi modellər göstərir ki, mantiya suları planetin daxili istiliyini, vulkanik aktivliyi və plitələrin (qitələrin) hərəkətini tənzimləyən ən əsas coğrafi-geoloji faktorlardan biridir.