Cənnət İsti Və Sakitlik: Finlyandiyanın İki Min İllik “Sauna” Mədəniyyəti

Faktum.az  xəbər verir ki, 5.5 milyon əhalisinə qarşı 3 milyondan çox saunası olan Finlyandiyada sauna təkcə bir istirahət vasitəsi deyil, fin xalqının milli kimliyinin, gündəlik sosial həyatının və yaşam fəlsəfəsinin ən müqəddəs sütunudur. İki min ildən artıq tarixi olan bu ənənə UNESCO-nun Bəşəriyyətin Qeyri-Maddi Mədəni İrsi Siyahısına daxil edilib. Finlər üçün sauna bədənin təmizləndiyi yer olmaqla yanaşı, ruhun huzur tapdığı, mənəvi baxımdan yeniləndiyi adətən səssizlik və hörmət mühitinin hakim olduğu xüsusi bir məbəd hesab olunur.

Fin sauna kültürünün ən maraqlı cəhətlərindən biri onun sosial və siyasi bərabərlik məkanı olmasıdır. Saunada rütbə, sosial status, geyim və ya protokol qaydaları yoxdur; istər sıravi vətəndaş, istərsə də ölkə prezidenti olsun, hər kes saunaya tamamilə bərabər şərtlər daxilində girir. Finlyandiyanın diplomatik tarixində “sauna diplomatiyası” adlı xüsusi bir anlayış formalaşmışdır; ölkə rəhbərləri və diplomatlar mühüm beynəlxalq müqavilələri, kritik siyasi qərarları çox vaxt saunada yaradılan səmimi və gərginlikdən uzaq mühitdə müzakirə edərək həll etmişlər.

Sauna həm də finlərin sağlamlıq və dözümlülük simvoludur. Şaxtalı qış günlərində isti saunadan çıxıb birbaşa dondurucu göl suyuna və ya qara atılmaq (“avanto”) qan dövranını stimullaşdıran və immun sistemini möhkəmləndirən qədim bir Fin vərdişidir. Huş ağacı budaqlarından hazırlanan “vasta” və ya “vihta” ilə bədənə yüngülcə vurulması establishes təbii masaj effekti yaradır. Finlyandiyalılar doğulduqları andan ömürlərinin sonuna qədər bu mədəniyyətlə böyüyür və saunanı sadəcə qızınmaq üçün deyil, həyatın stresindən arınmaq, dostlaşmaq və təbiətlə bütünləşmək üçün həyatlarının mərkəzində tuturlar.