Tərxunun insan sağlamlığına faydaları və istifadə sahələri

Faktum.az xəbər verir ki, əsrlər boyu həm kulinarikada, həm də xalq təbabətində geniş tətbiq olunan tərxun bitkisi tərkibindəki zəngin efir yağları və minerallar sayəsində insan orqanizminə hərtərəfli təsir göstərir. Bakı və Gəncə kimi şəhərlərimizin mətbəxində xüsusi yer tutan bu bitki A, C, B6 vitaminləri, həmçinin kalium, kalsium, dəmir və maqnezium elementləri ilə zəngindir. Tibbi tədqiqatlara görə, tərxun həzm şirəsinin ifrazını stimullaşdırır, iştahanı artırır, mədə-bağırsaq köpünü aradan qaldırır və sinir sistemini sakitləşdirərək yuxu rejimini tənzimləyir. Antioksidant xüsusiyyətləri sayəsində qanda şəkərin səviyyəsini tənzimləməyə kömək edən bu göyərti immun sistemini də gücləndirir.

Lakin həddindən artıq və ya nəzarətsiz istifadə edildikdə tərxunun müəyyən zərərləri və əks-göstərişləri meydana çıxa bilər. Bitkinin tərkibindəki estragol maddəsi yüksək dozalarda qəbul edildikdə qaraciyər üçün toksik təsir yarada bilər. Bu səbəbdən hamilə və uşaq əmizdirən qadınlara tərxunu böyük miqdarda və ya dəmləmə şəklində istehlak etmək məsləhət görülmür, çünki uşaqlıq əzələlərini yığaraq vaxtından əvvəl doğuş riskini artıra bilər. Həmçinin mədə xorası, qastrit və ya öd daşı xəstəliyindən əziyyət çəkən şəxslər kəskin kəskinləşmə dövründə tərxundan ehtiyatla istifadə etməlidirlər.

Tərxunun maksimum fayda verməsi üçün doğru istifadə qaydalarına riayət olunmalıdır. Təzə göyərti şəklində gündəlik salatlara və yeməklərə əlavə edilməsi tövsiyə olunur. Müalicəvi təsir üçün isə 1 çay qaşığı qurudulmuş tərxun yaprağının üzərinə 1 stəkan qaynar su əlavə edərək 10-15 dəqiqə dəmləyib gün ərzində kiçik porsiyalarla içmək mümkündür. Dəmləmə kursunun 10-14 gündən artıq ardıcıl davam etdirilməməsi və gündəlik dozanın aşılmaması vacib sayılır.