Xəzər üzərindən həyata keçirilən bərə və gəmi daşımaları Azərbaycanın beynəlxalq tranzit sistemində mühüm rol oynayır
Xəzər üzərindən həyata keçirilən bərə və gəmi daşımaları Azərbaycanın beynəlxalq tranzit sistemində mühüm rol oynayır
Azərbaycanın beynəlxalq nəqliyyat sisteminə inteqrasiyasında Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu mühüm layihələrdən biridir. Bu dəmir yolu Azərbaycanı Gürcüstan və Türkiyə üzərindən Avropa nəqliyyat sisteminə bağlayan əsas marşrutlardan biridir.
Bu xəttin əhəmiyyəti yalnız bir neçə ölkə arasında yükdaşımalarla məhdudlaşmır. Marşrutun inkişafı Azərbaycan ərazisindən keçən tranzit yüklərin həcminin artırılması üçün əlavə imkanlar yaradır.
Eyni zamanda, Orta Dəhlizin inkişafı fonunda Azərbaycanın nəqliyyat infrastrukturunun əhəmiyyəti daha da artır. Çin və Mərkəzi Asiyadan gələn yüklərin Xəzər dənizi üzərindən Azərbaycan ərazisinə daxil olması, daha sonra Gürcüstan və Türkiyə istiqamətində hərəkət etməsi ölkənin tranzit imkanlarını genişləndirir.
Azərbaycanın dənizə çıxışı olsa da, ölkə Xəzər dənizinin sahilində yerləşir və dünya okeanlarına birbaşa çıxışı yoxdur. Buna görə Xəzər üzərindən həyata keçirilən bərə və gəmi daşımaları Azərbaycanın beynəlxalq tranzit sistemində mühüm rol oynayır.
Ələt ərazisində yaradılmış Bakı Limanı bu baxımdan mühüm nəqliyyat qovşağıdır. Burada müxtəlif nəqliyyat vasitələrinin bir-birinə inteqrasiyası üçün imkanlar formalaşdırılıb.
Məsələn, Mərkəzi Asiyadan gələn yük əvvəlcə dəmir yolu və ya avtomobil nəqliyyatı ilə limana çatdırılır, daha sonra bərə vasitəsilə Xəzər dənizindən Azərbaycanın qərb sahilinə daşınır və oradan yenidən dəmir yolu və ya avtomobil nəqliyyatı ilə Gürcüstan, Türkiyə və Avropa istiqamətində hərəkət edə bilir.
Bu proses multimodal daşımaların mahiyyətini göstərir.
Müasir dünya iqtisadiyyatında belə daşımaların əhəmiyyəti getdikcə artır. Çünki böyük məsafələrə yükün yalnız bir nəqliyyat vasitəsi ilə çatdırılması həmişə mümkün və səmərəli olmur.
Azərbaycanın coğrafi mövqeyi isə multimodal daşımaların inkişafı üçün əlverişli şərait yaradır.
Azərbaycanın tranzit imkanlarından danışarkən Xəzər dənizində fəaliyyət göstərən bərə daşımalarını ayrıca qeyd etmək lazımdır.
Orta Dəhliz üzrə hərəkət edən yüklərin bir hissəsi Xəzər dənizini bərə və digər gəmi nəqliyyatı vasitəsilə keçir. Bu zaman limanlar, dəmir yolları, avtomobil yolları və dəniz nəqliyyatı vahid logistika zəncirinin ayrı-ayrı hissələrinə çevrilir.
Bu zəncirin hər hansı bir hissəsində yaranan gecikmə bütün marşrutun səmərəliliyinə təsir göstərə bilər. Buna görə də limanların, bərələrin, dəmir yollarının və avtomobil yollarının fəaliyyətinin bir-biri ilə əlaqələndirilməsi çox vacibdir.
Burada əsas məsələ yalnız infrastrukturun mövcudluğu deyil, onun koordinasiyalı şəkildə işləməsidir.
Cavid Məlikov – Zərdab şəhər sakini, fəal gənc