Azərbaycanın hava nəqliyyatı infrastrukturunun inkişaf etdirilməsi ölkənin beynəlxalq logistika imkanlarını tamamlayan digər mühüm istiqamətdir
Azərbaycanın hava nəqliyyatı infrastrukturunun inkişaf etdirilməsi ölkənin beynəlxalq logistika imkanlarını tamamlayan digər mühüm istiqamətdir.
Dəmir yolu və dəniz nəqliyyatı böyük həcmdə yüklərin daşınmasında mühüm rol oynasa da, avtomobil yolları logistika zəncirinin ən çevik elementlərindən biridir. Yükün istehsalçıdan götürülməsi, logistika mərkəzinə çatdırılması, limana aparılması və son istehlakçıya çatdırılması zamanı avtomobil nəqliyyatından geniş istifadə olunur. Bu baxımdan magistral yolların yenilənməsi, regionlararası əlaqələrin yaxşılaşdırılması və sərhəd-keçid imkanlarının genişləndirilməsi Azərbaycanın logistika potensialını artırır. Xüsusilə regionlarda yeni və müasir yolların yaradılması kənd təsərrüfatı və sənaye məhsullarının bazarlara çıxarılmasını asanlaşdırır. Yükdaşımaların bütün növləri eyni xarakter daşımır. Bəzi məhsulların qısa müddətdə və xüsusi şəraitdə daşınması tələb olunur. Bu baxımdan hava nəqliyyatının imkanları mühüm əhəmiyyət kəsb edir.
Yüksək dəyərli, tez xarab olan və təcili çatdırılması tələb olunan məhsulların hava yolu ilə daşınması daha məqsədəuyğun ola bilər. Azərbaycanın hava nəqliyyatı infrastrukturunun inkişaf etdirilməsi ölkənin beynəlxalq logistika imkanlarını tamamlayan digər mühüm istiqamətdir. Beləliklə, dəmir yolu, avtomobil, dəniz və hava nəqliyyatı bir-birinə rəqib deyil, əksinə, vahid nəqliyyat sisteminin tamamlayıcı elementləridir.
Böyük tranzit ölkəsinə çevrilmək üçün yalnız fiziki infrastruktur yaratmaq kifayət etmir. Bunun üçün eyni zamanda əlverişli inzibati və biznes mühiti formalaşdırılmalıdır. Yükdaşıma şirkəti üçün əsas suallardan biri budur: Azərbaycan ərazisindən keçmək nə qədər sürətli, təhlükəsiz, rahat və proqnozlaşdırılandır? Əgər yük sərhəddə uzun müddət gözləyirsə, sənədləşmə mürəkkəbdirsə və marşrut üzrə müxtəlif maneələr yaranırsa, fiziki infrastrukturun üstünlükləri tam reallaşa bilməz. Ona görə də gömrük prosedurlarının sadələşdirilməsi, rəqəmsal xidmətlərin genişləndirilməsi, sənədlərin elektronlaşdırılması və müxtəlif qurumlar arasında məlumat mübadiləsinin yaxşılaşdırılması xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Son illərdə dünyada baş verən müxtəlif hadisələr beynəlxalq təchizat zəncirlərinin nə qədər həssas olduğunu göstərib. Belə şəraitdə şirkətlər yalnız ən qısa marşrutu deyil, eyni zamanda təhlükəsiz və etibarlı marşrutları da nəzərə alırlar. Azərbaycanın məqsədi belə şəraitdə öz nəqliyyat imkanlarını daha da inkişaf etdirmək və beynəlxalq şirkətlər üçün alternativ marşrut kimi cəlbedici imkanlar yaratmaqdır. Bu, ölkəyə yalnız tranzit gəlirləri gətirmir. Eyni zamanda logistika, sığorta, anbar, gömrük, maliyyə, xidmət və digər sahələrin inkişafına təkan verə bilər.
Heç bir tranzit marşrutu yalnız bir ölkənin səyləri hesabına fəaliyyət göstərə bilməz.Azərbaycanın yerləşdiyi coğrafiyada yükün bir neçə ölkənin ərazisindən keçməsi lazım gəlir. Buna görə qonşu dövlətlərlə nəqliyyat, gömrük və logistika sahəsində əməkdaşlıq mühüm əhəmiyyət daşıyır. Məsələn, Azərbaycan ərazisində bütün infrastruktur yüksək səviyyədə olsa belə, marşrutun digər ölkəsində ciddi gecikmə yaranarsa, bütün təchizat zəncirinin səmərəliliyi aşağı düşə bilər. Bu səbəbdən regional əməkdaşlıq, nəqliyyat prosedurlarının uyğunlaşdırılması və qarşılıqlı etimad tranzit siyasətinin mühüm hissəsidir.
Fəxrət Məmmədəliyev – Təzəkənd kənd sakini, fəal gənc