Ağdərə rayonunun yaradılması
Ağdərə rayonunun yaradılması
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün və dövlət suverenliyinin bərpasından sonra işğaldan azad edilmiş ərazilərdə yeni inzibati idarəetmə sisteminin formalaşdırılması istiqamətində mühüm addımlar atılmışdır. Bu proses çərçivəsində Ağdərə rayonunun yenidən yaradılması xüsusi əhəmiyyət daşıyan qərarlardan biri olmuşdur.
Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi tərəfindən qəbul edilmiş və Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən 5 dekabr 2023-cü ildə imzalanmış “Azərbaycan Respublikasının Ağdərə rayonunun yaradılması haqqında” Qanuna əsasən, Ağdam, Kəlbəcər və Tərtər rayonlarının inzibati ərazi bölgüsündə qismən dəyişikliklər edilərək mərkəzi Ağdərə şəhəri olmaqla Ağdərə rayonu yaradılmışdır. Qanunla Ağdərə rayonunun inzibati ərazi sərhədləri müəyyən edilmiş və rayon Azərbaycan Respublikasının ərazi vahidlərinin Dövlət reyestrinə daxil edilmişdir.
Ağdərə rayonunun yaradılması yalnız inzibati ərazi bölgüsündə dəyişiklik kimi deyil, işğaldan azad edilmiş ərazilərdə dövlət idarəçiliyinin yenidən qurulmasının mühüm mərhələsi kimi qiymətləndirilə bilər. Yeni rayonun yaradılması ilə Ağdərə şəhəri və ətraf yaşayış məntəqələrinin vahid inzibati idarəetmə çərçivəsində birləşdirilməsi təmin edilmişdir. Qanuna əsasən Ağdam, Kəlbəcər və Tərtər rayonlarının tərkibində olmuş bir sıra kənd və inzibati ərazi dairələri Ağdərə rayonunun tabeliyinə verilmişdir.
Ağdərə rayonunun yaradılmasının mühüm cəhətlərindən biri də uzun illər inzibati statusu olmayan bu ərazinin yenidən ayrıca rayon kimi təşkil edilməsidir. Rəsmi məlumatlara əsasən, Ağdərə rayonu 1992-ci ildə ləğv edilmiş, ərazisi Kəlbəcər, Tərtər və Ağdam rayonları arasında bölüşdürülmüşdü. 2023-cü ildə dövlət suverenliyinin bərpasından sonra rayonun əvvəlki inzibati statusunun yenidən müəyyənləşdirilməsi ilə yeni mərhələ başlanmışdır.
Qanunun qəbulundan sonra rayonun idarəetmə sisteminin formalaşdırılması ilə bağlı zəruri tədbirlər də müəyyən edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 27 dekabr 2023-cü il tarixli Fərmanı ilə Ağdərə Rayon İcra Hakimiyyətinin fəaliyyətinin təşkili, inzibati bina ilə təmin edilməsi və digər məsələlərin həlli üçün müvafiq tapşırıqlar verilmişdir. Eyni zamanda Ağdərə rayonunun yeni müəyyən edilmiş sərhədlərinin yerində dəqiqləşdirilməsi və mərzçəkmə işlərinin aparılması nəzərdə tutulmuşdur.
Ağdərə rayonunun yaradılması işğaldan azad edilmiş ərazilərdə həyata keçirilən bərpa və quruculuq prosesinin də mühüm hissəsidir. Dövlət idarəetmə orqanlarının fəaliyyətinin təşkili, yaşayış məntəqələrinin bərpası, infrastrukturun yaradılması, iqtisadi imkanlardan səmərəli istifadə və əhalinin gələcəkdə öz doğma yurdlarına qayıdışının təmin edilməsi baxımından rayonun ayrıca inzibati vahid kimi formalaşdırılması mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Ağdərə həm də təbii sərvətləri, meşələri, çayları, tarixi və mədəni irs nümunələri ilə seçilən bölgələrdəndir. Rayon ərazisində Gəncəsər Alban monastır kompleksi, müxtəlif tarixi-memarlıq abidələri və digər mədəni irs nümunələri yerləşir. Bu baxımdan Ağdərənin bərpası yalnız sosial-iqtisadi inkişaf baxımından deyil, Azərbaycanın tarixi və mədəni irsinin qorunması baxımından da əhəmiyyətlidir.
Ağdərə rayonunun yaradılması Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpasından sonra həyata keçirilən mühüm dövlət tədbirlərindən biri olmuşdur. Yeni inzibati rayonun yaradılması dövlət idarəçiliyinin ərazilərdə tam şəkildə təşkilinə, bərpa-quruculuq işlərinin sistemli aparılmasına və Ağdərənin gələcək inkişafının planlaşdırılmasına hüquqi və inzibati əsas yaratmışdır. Bu qərar Ağdərənin Azərbaycanın inzibati ərazi sistemində öz layiqli yerini yenidən tutmasını təmin etmişdir.
Gülnaz Məmmədova – Zərdab şəhər sakini, təqaüdçü