İnsanın 6-cı hissisi varmı

Bədənin fəzada yerini hiss etməsi (propriosepsiya) və digər gizli hissiyyatlar
Faktum.az xəbər verir ki, mütəxəssislər insan bədənində ənənəvi 5 əsas duyğudan (görmə, eşitmə, toxunma, dad və qoxu) daha çox hissiyyat sisteminin mövcud olduğunu bildirirlər. Elm dünyasında “6-cı hiss” kimi qəbul edilən ən vacib fizioloji duyğulardan biri propriosepsiyadır. Propriosepsiya — bədənin fəzada harada yerləşdiyini, oynaqların və əzələlərin vəziyyətini gözlərimizi bağlasaq bile dəqiq hiss etməyimizə imkan verən daxili naviqasiya sistemidir. Bu sistem olmasa idi, insan gözü qapalı halda burnuna toxuna bilməz, pilləkənləri baxmadan düşməkdə və ya sadəcə müvazinətini saxlamaqda ciddi çətinlik çəkərdi.
Bununla yanaşı, insan bədənində həyatı idarə edən başqa gizli hissiyyatlar da mövcuddur. Məsələn, vestibulyar aparat vasitəsilə təmin olunan tarazlıq və təcil hissiyyatı başımızın hansı bucaq altında durduğunu və hərəkət sürətimizi tənzimləyir. Digər tərəfdən, interosepsiya adlı daxili duyğu bədənin içindən gələn siqnalları — ürək döyüntüsünü, acgözlük, susuzluq və ya daxili orqanlardakı narahatlığı beyinə çatdırır. Nocicepsiya ağrı hissini, termoception isə temperatur dəyişikliklərini qavramağa xidmət edir. Bu baxımdan, “6-cı hiss” mistik bir öncəgörmə deyil, əslində beyin və sinir sisteminin təhlükəsizliyimizi və hərəkətimizi təmin edən mürəkkəb bioloji mexanizmidir.
