VƏSİYYƏTNAMƏ, YOXSA BAĞIŞLAMA?

“Evimi övladımın adına keçirmək istəyirəm. Bağışlayım, yoxsa vəsiyyətnamə yazım?”

İlk baxışdan hər iki variantın məqsədi eyni görünür: insan öz əmlakını istədiyi şəxsə vermək istəyir.
Amma bağışlama ilə vəsiyyətnamə eyni hüquqi nəticə doğurmur. Aralarındakı ən mühüm fərq isə əmlak üzərində hüququn nə vaxt və necə dəyişməsidir.
Bağışlama zamanı nə baş verir?
Evinizi övladınıza bağışladıqda daşınmaz əmlakın verilməsi müvafiq qaydada rəsmiləşdirilir və mülkiyyət hüququ övladınıza keçir.
Burada diqqət edilməli əsas məsələ budur:
Siz gələcəkdə veriləcək əmlak barədə qərar vermirsiniz. Siz sağlığınızda həmin əmlakı başqasına verirsiniz.
Mülkiyyət hüququ keçdikdən sonra artıq həmin evin əvvəlki mülkiyyətçisi deyilsiniz.
Bu səbəbdən yalnız:
“Onsuz da övladımdır”
düşüncəsi ilə bağışlama müqaviləsi bağlamaq düzgün yanaşma deyil.
Çünki münasibətlər, ailə vəziyyəti və insanların qərarları gələcəkdə dəyişə bilər.
Vəsiyyətnamədə isə vəziyyət fərqlidir
Vəsiyyətnamə yazdığınız üçün ev həmin anda başqa şəxsin mülkiyyətinə keçmir.
Əmlak sağlığınız boyunca sizin mülkiyyətinizdə qalır.
Siz həmin əmlakdan istifadə edə, qanunun imkan verdiyi qaydada onun barəsində sərəncam verə və vəsiyyət iradənizi dəyişə bilərsiniz.
Vəsiyyətnamə isə şəxsin vəfatından sonra vərəsəlik məsələsinin həllində hüquqi əhəmiyyət daşıyır.
Məhz buna görə vəsiyyətnamə ilə bağışlamanın ən sadə fərqini belə ifadə etmək olar:
Bağışlama — əmlakı sağlığında verməkdir.
Vəsiyyətnamə — əmlakın ölümündən sonra kimə qalacağı barədə iradəni bildirməkdir.
Hansını seçmək lazımdır?
Burada hamı üçün eyni cavab yoxdur.
Məsələn, insan istəyirsə ki, evi dərhal övladının mülkiyyətinə keçsin, bir hüquqi vəziyyət yaranır.
Amma istəyirsə ki, ömrünün sonuna qədər ev öz mülkiyyətində qalsın, gələcəkdə qərarını dəyişmək imkanını saxlasın və yalnız vəfatından sonra əmlakın taleyi müəyyənləşsin — bu, tamamilə başqa hüquqi vəziyyətdir.
Bundan əlavə, digər vərəsələrin olması, əmlak üzərində yüklülüklər, şəxsin ailə vəziyyəti və konkret məqsədi də nəzərə alınmalıdır.
“Bağışlayım, sonra lazım olsa geri alaram” düşüncəsi təhlükəlidir
Ən çox rast gəlinən yanlış yanaşmalardan biri də budur.
Bağışlama müqaviləsi bağlayıb mülkiyyət hüququnu başqa şəxsə verdikdən sonra sadəcə fikrinizi dəyişdiyiniz üçün əmlakı istədiyiniz vaxt geri almaq mümkün deyil.
Ona görə əmlakın verilməsi ilə bağlı qərar emosional deyil, hüquqi nəticələri əvvəlcədən hesablanmış qərar olmalıdır.
Əsas sual budur
“Evi kimə vermək istəyirəm?” sualı qədər,
“Mülkiyyət hüququnu nə vaxt vermək istəyirəm?”
sualı da vacibdir.
Bu gün bağışladığınız əmlakla ölümünüzdən sonra vəsiyyət üzrə keçəcək əmlakın hüquqi vəziyyəti eyni deyil.
Ona görə də xüsusilə ev, torpaq və digər qiymətli əmlakla bağlı qərar verərkən sənədi imzalamazdan əvvəl onun gələcək nəticələrini düşünmək lazımdır.
Vəsiyyətnamə, yoxsa bağışlama?
Cavab əmlakdan deyil, sizin hansı hüquqi nəticəni istəməyinizdən asılıdır.
Qərar verməzdən əvvəl hüquqi məsləhət alın.

Zaur Quliyev
Hüquqşünas | Mediator
099 711 95 99