Uğursuz layihələrə milyonlar niyə xərclənməyə davam edir? – Biznesdə “Sunk Cost” tələsi

Faktum.az xəbər verir ki, iqtisadiyyatda və biznes psixologiyasında fərdlərin və ya iri şirkətlərin artıq zərər etdiyini aydın gördükləri halda, sırf əvvəllər böyük məbləğdə investisiya yatırdıqları üçün uğursuz layihəyə pul, vaxt və resurs xərcləməyə davam etməsi “Batan xərc yanılsaması” (Sunk Cost Fallacy) adlanır.

Batan xərclər keçmişdə qalan və heç bir halda geri qaytarılması mümkün olmayan resurslardır. Lakin emosional bağlar, “itirmək qorxusu” və ya “səhvini etiraf etmək istəməmək” kimi psixoloji faktorlar qərar verənləri praqmatik olmaqdan uzaqlaşdırır. Beynəlxalq təcrübədə Concorde səsüstü sərnişin təyyarəsi layihəsi bunun ən bariz nümunəsidir; Böyük Britaniya və Fransa hökumətləri layihənin kommersiya cəhətdən gəlirsiz olduğunu bildikləri halda, artıq yatırılan milyonlarla dolları qurtarmaq ümidi ilə maliyyələşdirməni illərlə davam etdirmişdilər.

Müasir biznes idarəçiliyində bu tələyə düşməmək üçün qərarların keçmiş xərclərə deyil, yalnız gələcək potensial mənfəətə əsasən verilməsi vacib şərt sayılır.