Təbiətin Mühəndislik Möcüzəsi: Biomimikriya Və Müasir İxtiralar

Müasir elmin və mühəndisliyin ən sürətlə inkişaf edən sahələrindən biri olan biomimikriya (və ya bionika), insanların milyonlarla illik təkamül prosesində təbiətin sınaqdan çıxardığı mexanizmləri, canlıların anatomik quruluşunu və bitki xüsusiyyətlərini təqlid edərək texnologiyaya tətbiq etməsi sənətidir.

Faktum.az xəbər verir ki, təbiət bəşəriyyətin ən böyük laboratoriyası və dizayneridir; bu gün gündəlik həyatımızda istifadə etdiyimiz bir çox qabaqcıl texnologiyaların kökündə canlılar aləminin təbii adaptasiyaları dayanır.

Biomimikriyanın ən parlaq nümunələrindən biri Yaponiyanın məşhur “Shinkansen” sürət qatarlarıdır. Qatarlar tünellərə böyük sürətlə daxil olarkən güclü səs dalğası və təzyiq yaradırdı; mühəndislər bu problemi dəmirçəngəlləyən (Kingfisher) quşunun suya dalarkən dalğa yaratmayan dimdiyini təqlid edərək qatarın burun hissəsini eyni formada dizayn etməklə həll etdilər. Eynilə, geyimlərdə və çantalarda geniş istifadə olunan “Velcro” (qarmaqlı bərkidici/cırt-cırt) lentləri, itinin tüklərinə yapışan pıtraq meyvəsinin mikroskopik tikanlarını araşdıran isveçrəli mühəndis Corc de Mestral tərəfindən icad edilmişdir. Həmçinin sharkskin (kökənbalığı dərisi) toxumaları gəmilərin korpusunda və peşəkar üzgüçü geyimlərində sürtünməni azaltmaq üçün tətbiq olunur, günəş panelləri leaves (yarpaqların) fotosintez strukturuna uyğunlaşdırılır və bina havalandırma sistemləri termit yuvalarının təbii soyutma prinsipləri əsasında inşa edilir. Təbiəti kopyalamaq elmi, gələcəyin ekoloji və effektiv texnologiyalarını formalaşdırmağa davam edir.