Miras hüququ: Vəsiyyətnamə və ya qanun üzrə miras – VİDEO

Payınızdan məhrum olmamaq üçün nələri bilməlisiniz?

Faktum.az xəbər verir ki, mülkiyyət münasibətlərində və ailə-məişət məsələlərində ən çox məhkəmə mübahisələrinə səbəb olan mövzulardan biri mirasın bölünməsi prosesidir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinə əsasən, miras iki qaydada – vəsiyyətnamə üzrə və ya qanun üzrə keçir. Təcrübə göstərir ki, vətəndaşların hüquqi prosedurları və qanuni müddətləri tam bilməməsi böyük mülkiyyət itkilərinə və varislər arasında uzun sürən çəkişmələrə gətirib çıxarır.

Hüquqşünasların təhlillərinə görə, miras məsələlərində nəzərə alınmalı ən kritik məqam 6 aylıq qanuni müddətdir. Mirasatanın vəfat etdiyi gündən etibarən varislər 6 ay ərzində notariusa müraciət edərək mirası qəbul etdiklərini bəyan etməlidirlər. Bu müddətin ötürülməsi yalnız məhkəmə qaydasında və üzrlü səbəblər olduqda bərpa edilə bilər. Digər vacib məqam isə vəsiyyətnamə olsa bile, qanunla müəyyən edilmiş məcburi pay hüququdur. Vəsiyyətnamənin məzmunundan asılı olmayaraq, ölmüş şəxsin azyaşlı və ya əmək qabiliyyəti olmayan övladları, əmək qabiliyyəti olmayan əri (arvadı) və valideynləri qanun üzrə onlara düşəsi payın ən azı yarısını (məcburi pay) almaq hüququna malikdirlər.

Bundan əlavə, 2026-cı ildə tətbiq olunan hüquqi təcrübələr xatırladır ki, miras yalnız əmlak və pullardan ibarət deyil – mirasatanın borcları da mirasa daxildir. Varislər borclu mirası qəbul etdikdə, borclara görə yalnız onlara çatan miras əmlakının dəyəri həddində məsuliyyət daşıyırlar. Hüquqi savadlılıq və zamanında atılan doğru notarial addımlar ailə daxilində yaranacaq münaqişələrin qarşısını almaq üçün ən etibarlı yoldur.