İtirildiyi Zənn Edilən, Amma Yenidən Tapılan Qədim Sivilizasiyalar
Tarixin Dərinliklərindən Gələn Sirlər
Faktum.az xəbər verir ki, minilliklər boyunca sıx cəngəlliklər, qum təpələri və ya dərin okean suları altında gizlənən qədim sivilizasiyalar arxeoloqların və alimlərin müasir texnologiyalar vasitəsilə apardığı araşdırmalar nəticəsində yenidən işıq üzünə çıxır. Əsrlərlə yalnız əfsanə və rəvayətlərdə yaşayan bu qədim məskənlər bəşəriyyətin keçmişi haqqında bildiklərimizi kökündən dəyişdirir.
Mərkəzi Amerikada – Qvatemala və Meksika meşələrində sıx ağac örtüyü altında min illərdir toxunulmaz qalan nəhəng Maya şəhərləri müasir lazer skanlama texnologiyası (LiDAR) sayəsində aşkar olunub. Ağacların arasından keçən işıq şüaları yer səthinin xəritəsini çıxararaq, sıx meşəliklərin altında minlərlə piramida, saray, müdafiə divarı və kənd təsərrüfatı kanallarının mövcudluğunu sübut edib. Bu kəşf Mayaların zənn edildiyindən daha mürəkkəb və milyonlarla əhalisi olan böyük bir imperiya olduğunu ortaya qoyub.
Türkiyənin Şanlıurfa bölgəsində təsadüfən tapılan Göbəklitepə arxeologiya aləmində əsl inqilab yaradıb. Təxminən 12.000 il yaşı olan bu ibadətgah kompleksi Misir piramidalarından və Stounhencdən minilliklər öncə inşa edilib. İnsanların hələ köçəri həyat sürdüyü və əkinçiliyə keçmədiyi bir dövrdə bu cür möhtəşəm daş qurğuların ucaldılması sivilizasiyanın və dini inancların yaranma tarixi haqqında bütün elmi nəzəriyyələri alt-üst edib.
Antik Misirin ən mühüm liman şəhərlərindən biri olan Heraklion əsrlər boyu yalnız yunan tarixçilərinin yazılarında xatırlanan bir əfsanə sayılırdı. Lakin 2000-ci illərin əvvəllərində Aralıq dənizinin dərinliklərində aparılan sualtı tədqiqatlar zamanı şəhərin qalıqları, nəhəng heykəllər və məbədlər tamamilə qorunmuş vəziyyətdə tapıldı. Zəlzələlər və su səviyyəsinin qalxması nəticəsində dənizin dibinə gömülən bu şəhər antik ticarətin mərkəzi olmuşdur.
Faktum.az bildirir ki, torpağın və suların altında gizlənən bu qədim sivilizasiyalar təbiətin nə qədər qüdrətli olduğunu və bəşər tarixinin hələ kəşf olunmamış nə qədər sirrə ev sahibliyi etdiyini bir daha sübut edir.