Bir şəhərin xarakteri olurmu? – Şəhər psixologiyasının və coğrafiyanın insan həyatına təsiri

Faktum.az xəbər verir ki, şəhərlər yalnız binalardan, küçələrdən və nəqliyyat infrastrukturundan ibarət cansız məkanlar deyil; onların hər birinin əsrlər boyu formalaşan özünəməxsus ruhu, ritmi və kollektiv xarakteri var.

Urbano-psixologiya və sosiologiya sahəsində aparılan araşdırmalar göstərir ki, yaşadığımız şəhərin arxitekturası, iqlimi, dənizə çıxışı və hətta küçələrinin səs-küyü birbaşa olaraq orada yaşayan insanların düşüncə tərzini, emosional vəziyyətini və gündəlik vərdişlərini formalaşdırır. Məsələn, İki qitənin qovşağında yerləşən İstanbul xaos ilə estetikani, tələskənlik ilə sahil kənarında içilən bir stəkan çayın sakitliyini birləşdirən, insanı daim ayıq və çevik olmağa vadar edən daxili bir dinamikaya malikdir.

Paris özünün klassik arxitekturası, geni küçələri və kafe mədəniyyəti ilə insanlara tələsmədən anı yaşamağı, estetikaya və incəsənətə dəyər verməyi diktə edir. Bakı isə Xəzərin gilavar və xəzri küləkləri kimi dəyişkən, kontrastlı və qonaqpərvər xarakteri ilə seçilir; neft bumu dövrünün Avropa tipli memarlığı ilə qədim Şərq motivlərinin qovuşduğu bu şəhər sakinlərinə həm sürətli müasirlik, həm də isti məhəllə münasibətlərinin səmimiyyətini eyni anda bəxş edir.

Sosioloqlar vurğulayırlar ki, insan şəhəri tikdiyi kimi, şəhər də zamanla öz sakinini yenidən tərbiyə edir və ona öz daxili xarakterinin izlərini köçürür.