İrlandiyada ölüm xəbərçisi banshee əfsanəsi

Faktum.az xəbər verir ki, İrlandiya folklorunun ən tanınmış və dəhşətli fiqurlarından biri olan Banshee (kelt dilində Bean Sídhe – “pəri qadın” və ya “təpəlik qadın”) ailə üzvlərinin ölümünü əvvəlcədən xəbər verən mistik varlıq hesab olunur. Bu əfsanənin kökləri Gaelic mədəniyyətinə və VIII əsrə qədər uzanan qədim irland dəfn rituallarına dayanır. İnamlara görə, Banshee birbaşa ölümə səbəb olmur, lakin yaxınlaşan fəlakəti xəbərdar etmək üçün gecələr ağlamaq, ağı demək və ya ürəkparçalayan qışqırıq səsləri çıxarmaqla peyda olur. Dini və folklorik mənbələrdə onun uzun ağ və ya boz saçlı, qırmızı gözlü, bəzən gənc gözəl qadın, bəzən də yaşlı qarı cildində göründüyü bildirilir.

Tarixən irlandlar inanurdular ki, Banshee yalnız ən qədim və əsilli irland ailələrini – familiyalarında O’ və ya Mac prefiksi olan soyları izləyir. Folklorşünas Patricia Lysaght özünün The Banshee: The Irish Supernatural Death-Messenger kitabında qeyd edir ki, bu obraz əslində qədim irland dəfnlərində ağı deyən və Keening adlanan xüsusi yas mərasimini icra edən peşəkar ağlaşmaçı qadınların prototipidir. Britaniyanın Irish Folklore Commission arxivlərində XIX və XX əsrlərə aid minlərlə şahidin Banshee səsi eşitdiyinə dair qeydləri qorunub saxlanılır. Günümüzdə İrlandiya və Şotlandiya kəndlərində bu əfsanə hələ də zəngin şifahi xalq ədəbiyyatının və milli kimliyin vacib bir hissəsi kimi yaşamaqdadır.