Birliyimiz hər birimizi gücləndirəcək
Birliyimiz hər birimizi gücləndirəcək
Türk dünyasının, Qafqazın və İslam aləminin həmrəyliyi və qarşılıqlı əməkdaşlığı müasir dövrdə xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Dövlətlər arasında birlik və həmrəylik nə qədər güclü olarsa, hər bir ölkənin öz milli maraqlarını müdafiə etmək və qarşılaşdığı çətinlikləri daha səmərəli şəkildə aradan qaldırmaq imkanları da bir o qədər geniş olar. Ayrı-ayrılıqda hər bir dövlət müxtəlif çətinliklərlə üzləşə bilər. Lakin ortaq maraqlar və qarşılıqlı dəstək əsasında formalaşan birlik dövlətlərin mövqelərini daha da gücləndirir. Türk dünyasının, Qafqazın və İslam aləminin bir araya gəlməsi bu baxımdan yalnız siyasi deyil, həm də iqtisadi, humanitar və strateji əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycanın dövlət siyasətində birlik və əməkdaşlıq məsələsinə xüsusi diqqət yetirilməsinin mühüm səbəblərindən biri ölkənin özünün uzun illər ərzində üzləşdiyi ədalətsizlik təcrübəsidir. Azərbaycan üç onillik ərzində Ermənistanın işğalı ilə bağlı həqiqətləri beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırmağa, beynəlxalq təşkilatların diqqətini bu məsələyə yönəltməyə çalışıb. Bu müddət ərzində Azərbaycan müxtəlif beynəlxalq platformalarda öz mövqeyini ifadə edib, işğal faktının aradan qaldırılması və beynəlxalq hüququn prinsiplərinin təmin olunması ilə bağlı çağırışlar səsləndirib. Bu təcrübə göstərdi ki, beynəlxalq münasibətlərdə yalnız hüquqi əsasların mövcudluğu deyil, həm də dövlətlərin həmrəyliyi və prinsipial mövqeyi mühüm əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycanın beynəlxalq təşkilatlarda apardığı mübarizənin əsas məqsədi hərbi qarşıdurmanın genişləndirilməsi deyil, siyasi və hüquqi mexanizmlər vasitəsilə ədalətin bərpa olunmasına nail olmaq olub. Bu mövqe xüsusilə Azərbaycanın Avropa Şurası Parlament Assambleyasına üzv olduğu dövrdən etibarən daha geniş beynəlxalq platformalarda ifadə edilib. Azərbaycan nümayəndə heyətinin qarşısında duran əsas məsələlərdən biri Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsi ilə bağlı həqiqətlərin beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırılması və işğalın nəticələrinin aradan qaldırılması üçün siyasi qərarların qəbul edilməsinə nail olmaq idi. 2001-ci ildə Azərbaycanın Avropa Şurasına üzv qəbul edilməsindən sonra Azərbaycan nümayəndə heyətinin Avropa Şurası Parlament Assambleyasındakı fəaliyyəti də bu baxımdan mühüm mərhələlərdən biri oldu. Həmin dövrdə Azərbaycanın nümayəndə heyəti beynəlxalq təşkilatlarda ölkənin üzləşdiyi problemləri gündəmə gətirir, işğal olunmuş ərazilərin vəziyyəti, məcburi köçkünlərin problemləri və beynəlxalq hüququn tələblərinin yerinə yetirilməsi ilə bağlı mövqeyini diqqətə çatdırırdı. Burada əsas tələb hərbi müdaxilə deyil, beynəlxalq təşkilatların öz siyasi imkanlarından istifadə etməsi və ədalətsizliyin aradan qaldırılması üçün müvafiq qərarların qəbul edilməsi idi. Bu yanaşma Azərbaycanın xarici siyasətinin mühüm xüsusiyyətlərindən birini də göstərir: ölkə öz maraqlarını müdafiə etməklə yanaşı, beynəlxalq hüquqa və siyasi-diplomatik vasitələrə üstünlük verilməsini vacib hesab edir. Azərbaycan uzun illər ərzində beynəlxalq təşkilatlarda qəbul edilmiş qətnamə və qərarların icrasını tələb edib. Bu mövqe həm ölkənin ərazi bütövlüyünün bərpası məsələsinin beynəlxalq gündəmdə saxlanılmasına, həm də Azərbaycanın öz mövqeyini ardıcıl şəkildə ifadə etməsinə imkan verib. Bu gün isə Azərbaycanın regional və beynəlxalq siyasətində birlik amilinin ön plana çıxması həmin tarixi təcrübə ilə də bağlıdır. Türk dövlətləri arasında siyasi, iqtisadi və humanitar əlaqələrin inkişaf etdirilməsi, İslam ölkələri ilə əməkdaşlığın genişləndirilməsi və Qafqazda regional əməkdaşlıq imkanlarının artırılması Azərbaycanın xarici siyasətində mühüm istiqamətlərdəndir. Birlik yalnız hər hansı bir təhlükəyə qarşı birgə mövqe nümayiş etdirmək anlamına gəlmir. Eyni zamanda, dövlətlərin iqtisadi potensiallarını birləşdirməsi, nəqliyyat və enerji layihələrində əməkdaşlıq etməsi, mədəni və humanitar əlaqələri inkişaf etdirməsi də birliyin mühüm göstəricilərindəndir. Türk dünyasının və İslam aləminin daha sıx əməkdaşlığı qarşılıqlı dəstək mexanizmlərinin güclənməsinə şərait yarada bilər. Dövlətlər arasında etimadın möhkəmlənməsi, mütəmadi siyasi dialoqun aparılması və ortaq maraqlar üzrə birgə təşəbbüslərin irəli sürülməsi beynəlxalq münasibətlərdə daha geniş əməkdaşlıq imkanları yaradır. Qafqaz ölkələri üçün də regional sabitliyin və təhlükəsizliyin təmin edilməsi, iqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsi və yeni kommunikasiya imkanlarının yaradılması qarşılıqlı əməkdaşlığın əhəmiyyətini artırır. Azərbaycanın mövqeyinə görə, tarix boyu müxtəlif çətinliklərlə üzləşmiş xalqlar üçün birlik və həmrəylik xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Ölkənin keçdiyi mürəkkəb yol göstərir ki, milli maraqların müdafiəsində ardıcıl və prinsipial mövqe ilə yanaşı, beynəlxalq tərəfdaşlarla əməkdaşlıq da mühüm rol oynayır. Bu baxımdan Azərbaycanın Türk dünyası, İslam ölkələri və digər tərəfdaşlarla münasibətlərini inkişaf etdirməsi uzunmüddətli əməkdaşlıq perspektivləri baxımından əhəmiyyətlidir. Birlik ideyası Azərbaycanın xarici siyasətində mühüm istiqamətlərdən biri kimi çıxış edir. Ayrı-ayrı dövlətlərin qarşılaşdığı problemlərin həllində qarşılıqlı dəstək və həmrəylik mühüm imkanlar yarada bilər. Azərbaycanın 30 illik işğal dövründə beynəlxalq təşkilatlarda öz haqq səsini çatdırması və siyasi qərarların qəbul edilməsinə çağırış etməsi ölkənin bu məsələyə verdiyi əhəmiyyəti göstərir. Bu gün həmin tarixi təcrübə əməkdaşlığın, həmrəyliyin və qarşılıqlı dəstəyin vacibliyini bir daha gündəmə gətirir. Türk dünyasının, Qafqazın və İslam aləminin əməkdaşlıq imkanlarının genişləndirilməsi isə gələcəkdə həm regional, həm də beynəlxalq səviyyədə yeni əlaqələrin inkişafına zəmin yarada bilər.
Gülnaz Məmmədova – Zərdab şəhər sakini, təqaüdçü