Faktum.az xəbər verir ki, insanlığın əsrlər boyu ən böyük arzularından və elmi-fantastik əsərlərin ana xəttindən biri olan zaman səyahəti, yalnız xəyal kütləsi deyil, həm də nəzəri fizikanın mürəkkəb mövzularındandır.
Albert Eynşteynin Nisbilik Nəzəriyyəsinə əsasən, gələcəyə səyahət etmək fiziki olaraq mümkündür; yüksək sürət və ya güclü cazibə sahələri zamanın nisbi olaraq yavaşlamasına səbəb olur. Lakin məsələ keçmişə getməyə gəldikdə, elmin qarşısında həlli müşkül görünən məntiqi tənliklər və paradokslar dayanır. Bunlardan ən məşhuru “Baba Paradoksu”dur (Grandfather Paradox): əgər bir şəxs keçmişə qayıdıb öz babasının uşaqlıq illərində həyatına son qoyarsa, özünün dünyaya gəlməsi imkansızlaşır; bəs onda o, keçmişə necə qayıtmışdı? Bu çıxılmaz vəziyyəti izah etmək üçün fiziklər iki əsas nəzəriyyəyə söykənirlər. Birincisi, Kvant Fizikasındakı Çoxlu Aləmlər (Multiverse) fərziyyəsidir – bu yanaşmaya görə, keçmişə qayıtdığınız an dərhal yeni bir paralel kainat şaxələnir və etdiyiniz hər bir dəyişiklik ana kainata təsir etmir. İkincisi isə Novikovun Özünə-Uyğunluq Prinsipidir; bu qaydaya əsasən, zaman oxunda keçmişə edilən müdaxilələr artıq tarixin bir parçasıdır və nə etsəniz də baş verəcəkləri dəyişdirə bilməzsiniz.
Fiziklər kainatda zamanı bükərək keçmişə keçid açmağın yeganə nəzəri yolunu “Qurd dəlikləri” (Wormholes) və ya Eynşteyn-Rozen körpüsü adlandırılan fəza-zaman tunellərində görürlər. Lakin belə bir tuneli açıq saxlamaq üçün mövcudluğu hələ subut olunmamış ekzotik maddəyə və nəhəng enerji mənbəyinə ehtiyac var.
Məşhur fizik Stiven Hokinq (Stephen Hawking) isə keçmişə səyahətin mümkünsüzlüyünü “Zaman Səyahətçiləri Ziyafəti” adlı maraqlı təcrübəsi ilə sübut etməyə çalışmışdı; o, ziyafət təşkil edib dəvətnamələri yalnız ziyafət bitdikdən sonra gələcəyə göndərmiş, lakin qapını heç kəs döyməmişdi. Elm dünyası hələ də zamanın geriyə doğru axınının bir təbiət qanunu ilə bloklandığını, yoxsa gələcəkdə kəşf ediləcək fizikaya əsaslandığını müzakirə etməkdədir.
