Təbiətin Nəhəng Və Sirli Paraziti: Rafflesiya Və Ya “Cəsəd Çiçəyi”

Cənub-Şərqi Asiyanın – xüsusilə İndoneziya, Malayziya və Filippinin rütubətli yağış meşələrində bitən Rafflesiya (Rafflesia arnoldii), botanika dünyasının ən qeyri-adi və təəccüblü nümayəndələrindən biridir. Dünyanın en böyük tək çiçəyinə sahib olan bu nadir bitki, diametri 1 metrə, çəkisi isə 10-11 kiloqrama çatan nəhəng qırmızı-qəhvəyi ləçəkləri ilə tanınır.

Faktum.az xəbər verir ki, yerli xalqlar və alimlər arasında bu bitki tez-tez “Cəsəd çiçəyi” adlandırılır.

Rafflesiyanı digər bütün bitkilərdən fərqləndirən əsas cəhət onun tamamilə parazit həyat tərzi sürməsidir. Bu bitkinin nə kökü, nə gövdəsi, nə də yaşıl yarpaqları var. O, fotosintez etmir və yaşamaq üçün ehtiyacı olan bütün qidanı və suyu meşə sarmaşıqlarının (Tetrastigma) gövdəsinə daxil etdiyi mikroskopik sap bənzəri toxumaları vasitəsilə sorur. Bitki ilin böyük hissəsini sahib bitkinin daxilində gizli şəkildə keçirir və yalnız tomurcuqlaşma dövründə xaricə çıxır.

Çiçəyin “Cəsəd çiçəyi” adlandırılmasının səbəbi isə onun tozlanma mexanizmidir. Açıldıqdan sonra cəmi 5-7 gün ömrü olan Rafflesiya, ətrafına çürümüş əmət və cəsəd qoxusuna bənzər kəskin, üfunətli bir qoxu yayır. Bu iy botanikada zərərverici sayılan leş milçəklərini və böcəklərini cəlb etmək üçün bir tələdir. Qoxuya gələn milçəklər çiçəyin dərinliyinə enərək tozlanmanı həyata keçirirlər. Yırtıcı görüntüsünə və leş qoxusuna baxmayaraq, Rafflesiya digər canlıları həzm etmir, yəni həqiqi yırtıcı (ət yeyən) bitki deyil, müstəsna dərəcədə ixtisaslaşmış parazitdir. Yaşayış mühitinin məhv olması və gec böyüməsi səbəbindən bu təbiət möcüzəsi hazırda ciddi mühafizə olunan nadir növlər sırasındadır.