Haqqımızda Reklam Əlaqə
160×600
160×600

SAXTA XƏBƏRLƏR: İZLƏYİCİ TOPLAMAQ NAMİNƏ İNSANLARI ALDATMAQ OLARMI?

04 Noyabr 2026, 09:45 Özəl
728×90

“DİQQƏT! DİQQƏT! DİQQƏT!”

“EKRANA YAXIN OTURUN!”

“ŞOK XƏBƏR!”

“BUNU HƏR KƏSDƏN GİZLƏDİRLƏR!”

Son zamanlar sosial şəbəkələrdə və bəzi internet səhifələrində bu cür ifadələrlə başlayan paylaşımlara tez-tez rast gəlirik.

İnsanların diqqətini cəlb etmək, daha çox baxış və izləyici qazanmaq üçün bəzən adi hadisələr sensasiyaya çevrilir, məlumatlar şişirdilir, hətta həqiqətə uyğun olmayan xəbərlər yayılır.

Xüsusilə narahatlıq doğuran hallardan biri də xarici ölkələrdə baş vermiş hadisələrin yer və zaman göstərilmədən, sanki Azərbaycanda baş vermiş kimi təqdim edilməsidir.

Belə paylaşımlar insanlar arasında çaşqınlıq, əsassız narahatlıq və bəzən təşviş yaradır. Nəticədə cəmiyyətin informasiya mənbələrinə olan etimadı zəifləyir.

Bəs qanun nə deyir?

Azərbaycan Respublikasının “Media haqqında” Qanununun 14.1.11-ci maddəsinə əsasən, mediada faktlar və hadisələr qərəzsiz və obyektiv təqdim olunmalı, birtərəfliliyə yol verilməməlidir.

Qanunun 18-ci maddəsi isə müəyyən hallarda həqiqətə uyğun olmayan məlumatların təkzibini, düzəliş verilməsini və cavab hüququnu nəzərdə tutur.

Qanunun 77-ci maddəsinə əsasən, qanunvericiliyin tələblərinin pozulması müvafiq hallarda hüquqi məsuliyyət yarada bilər.

Burada jurnalist etikası məsələsini də xüsusi vurğulamaq istəyirəm.

Azərbaycan Jurnalistlərinin Etik Davranış Kodeksi həqiqətə xidməti, dəqiqliyi və obyektivliyi əsas prinsiplər kimi müəyyən edir. Kodeksə görə, qeyri-rəsmi mənbələrdən alınan məlumatlar yoxlanılmadan yayılmamalı, xəbərin başlığı onun məzmununa uyğun olmalıdır.

Jurnalist hadisənin harada, nə vaxt və hansı şəraitdə baş verdiyini dəqiqləşdirməlidir. Başqa ölkədə baş vermiş hadisəni Azərbaycana aid etmək, köhnə görüntüləri yeni hadisə kimi təqdim etmək peşə etikasına ziddir.

Əlbəttə, hər sensasiyalı başlıq və ya yanlış məlumat avtomatik olaraq hüquq pozuntusu hesab edilmir. Məsuliyyət konkret faktlardan və qanunvericiliyin tələblərindən asılıdır.

Mən hesab edirəm ki, jurnalistin əsas məqsədi insanları təəccübləndirmək deyil, düzgün məlumatlandırmaq olmalıdır.

İzləyici sayı uğur göstəricisi ola bilər, lakin jurnalistin əsas kapitalı ictimai etimaddır.

Unutmayaq: bir saxta xəbərlə minlərlə baxış toplamaq mümkündür, amma itirilmiş etimadı geri qaytarmaq o qədər də asan deyil.

 

Hüquqşünas Zaur Quliyev

728×90
Paylaş: