Dövlət satınalmaları və tender şəffaflığı

Kotirovka sorğuları və kiçik məbləğli müqavilələrin monitorinqi

Faktum.az xəbər verir ki, dövlət büdcəsinin səmərəli idarə olunması, azad rəqabət mühitinin qorunması vən korrupsiyanın qarşısının alınmasında dövlət satınalmalarının şəffaflığı müstəsna əhəmiyyət kəsb edir. Qanunvericiliyə əsasən, iri həcmli satınalmalar açıq tender vasitəsilə həyata keçirilsə də, kiçik və orta həcmli tədarüklərdə kotirovka sorğusu və birbaşa müqavilə bağlama üsullarından geniş istifadə olunur. Lakin təcrübə göstərir ki, məhz kiçik məbləğli müqavilələr və kotirovka sorğuları maliyyə nəzarətindən kənarda qalma riskinə görə ən çox diqqət və monitorinq tələb edən sahələrdən biridir. Süni şəkildə müqavilə məbləğlərinin qanunla müəyyən edilmiş açıq tender həddinin (məsələn, 20 min manatlıq limitin) cüzi altında saxlanılması, satınalma elanlarının icra müddəti ilə eyni günə təsadüf etməsi və ya spesifik texniki tələblərin ümumi sözlərlə pərdələnməsi rəqabət mühitinin məhdudlaşdırılması şübhələrini artırır.

Ekspertlər bildirirlər ki, satınalma sistemində tam şəffaflığı təmin etmək üçün kiçik məbləğli kotirovkaların da vahid elektron portal üzərindən ictimaiyyətə açıq şəkildə dərc edilməsi, qalib gələn fərdi sahibkar və ya hüquqi şəxslərin maddi-texniki bazasının, təcrübəsinin və VÖEN göstəricilərinin ciddi monitorinq olunması vacibdir. Eyni zamanda, satınalma predmetinin – alının malların, görülən işlərin və göstərilən xidmətlərin dəqiq siyahısının və qiymət cədvəlinin açıqlanması büdcə vəsaitlərinin təyinatı üzrə xərclənməsinə ictimai nəzarəti gücləndirir. Rəqəmsal monitorinq mexanizmlərinin tətbiqi vən vətəndaş cəmiyyətinin bu prosesdə fəal iştirakı dövlət satınalmalarında dürüstlük prinsiplərinin bərqərar olmasına və dövlət resurslarının maksimum səmərəliliklə istifadəsinə xidmət edir.