Tarixin Birlik İpindən Asılan Gün
Faktum.az xəbər verir ki, təqvim yapraklarında hər gün ayrı bir hekayəni, fərqli bir coğrafiyanın taleyini daşıyır, lakin elə tarixlər var ki, onların üzərinə yazılan hadisələr bəşəriyyətin yaddaşında dərin izlər buraxmışdır. Məhz belə əlamətdar və zəngin tarixlərdən biri də oktyabrın 28-idir. Dünyanın müxtəlif nöqtələrində eyni təqvim gününü bölüşən, lakin bir-birindən tamamilə fərqli olan bu mühüm hadisələr tarixin qəribə təsadüflərini və xalqların yaddaşını gözlər önünə sərir.
Tarixi xronologiyanın ilk mühüm səhifəsi 1492-ci ilə gedib çıxır. Həmin ilin oktyabr ayının 28-də dahi səyyah Xristofor Kolumb özünün tarixi səyahəti zamanı Kuba adasını kəşf etmişdir. Yeni dünyanın qapılarını açan bu kəşf bəşəriyyətin coğrafi təsəvvürlərini kökündən dəyişmiş, qitələrarası əlaqələrin və yeni dövrün başlanğıcını qoymuşdur. Kolumbun ayaq basdığı bu ecazkar ada sonrakı əsrlərdə dünya tarixinin ən diqqətçəkən məkanlarından birinə çevrilmişdir.
Oktyabrın 28-i həm də azadlığın və suverenliyin qlobal simvollarından biri ilə yadda qalmışdır. 1886-cı ilin məhz bu günündə Nyu-York limanında ABŞ-ın simvolu olan əzəmətli Azadlıq heykəlinin rəsmi açılış mərasimi keçirilmişdir. Fransa xalqının amerikalılara hədiyyəsi olan və azadlığın alleqoriyasını özündə əks etdirən bu abidə açıldığı ilk gündən etibarən ümidin, demokratiyanın və bəşəri dəyərlərin dəyişməz nişanəsinə çevrilmişdir.
Avropa coğrafiyasında isə bu tarix xalqların milli azadlıq mübarizəsi və dövlətçilik tarixi baxımından müqəddəs hesab olunur. Çexiyada hər il oktyabrın 28-i Müstəqillik Günü – 1918-ci ildə Çexoslovakiyanın yaranması günü kimi dövlət səviyyəsində böyük qürurla qeyd olunur. Eyni zamanda, Yunanıstanda bu tarix İkinci Dünya Müharibəsi dövründə faşist işğalına qarşı göstərilən misilsiz fədakarlığın və qətiyyətin simvolu olan “Ohi Günü” (Yox Günü) kimi yad edilir. Həmin gün yunan xalqının ultimativ tələblərə qarşı sərgilədiyi mərdane “yox” cavabı milli qürurun və azadlıq eşqinin əbədi abidəsinə çevrilmişdir.