Məxluqat Bələdçisi: Yapon folklorunda Yo-kai ruhları.

Qədim inanclardan populyar mədəniyyətə: Yapon folklorunun mistik “Yo-kai” dünyası

Faktum.az xəbər verir ki, Yaponiyanın zəngin mifologiyası və folkloru gündəlik həyatın izah olunmayan hadisələrini, təbiət tərəddüdlərini və insani qorxuları “Yo-kai” (妖怪) adı verilən fövqəl-təbii məxluqlar və ruhlar vasitəsilə mənalandırır. Sözün hərfi mənası “qəribə, cəlbedici və ya sirli məxluq” anlamına gələn Yo-kai-lər təkcə şər qüvvələr deyil; onlar arasında zarafatcıl, qoruyucu və ya sadəcə öz qaydaları ilə yaşayan gözəgörünməz varlıqlar yer alır. Yaponiyanın qədim Şintoizm inancına köklənən bu folklor, kainatdakı hər bir əşyanın və təbiət unsurunun ruhu olduğuna dayanır.

Yapon məxluqat bələdçisində fərqli xarakter və formalara malik yüzlərlə Yo-kai mövcuddur:

Kappa: Su hövzələrində yaşayan, başının üstündə su dolu çuxur olan, brokkoli və xiyarı sevən, lakin diqqətsiz insanları suya çəkən suda-quruda yaşayan məxluq.

Tengu: Dağların qoruyucusu sayılan, quş dimdiyinə və ya uzun qırmızı buruna malik, döyüş sənətlərinin ustadı hesab olunan mistik varlıq.

Kitsune: Yaşlandıqca müdrikləşən, doqquz qanada (quyruğa) qədər sahibi ola bilən və insan cildinə girmək bacarığına malik sehirli tülkü ruhu.

Tsukumogami: Yapon inancına görə, 100 il boyunca istifadə edilən və tullanılan ev əşyalarının (çətir, sandals, güzgü) canlanaraq qazandığı Yo-kai forması.

Edo dövründən (1603–1867) başlayaraq rəssamların Ukiyo-e taxta baskı sənətində geniş yer alan bu ruhlar, müasir dövrdə Yaponiyanın yumşaq gücünə (soft power) çevrilib. “Anime”, “manga” və videooyun sənayesi (“Spirited Away”, “Pokémon”, “Yo-kai Watch”) məhz bu qədim folklor zəminində inkişaf edərək Yo-kai obrazlarını qlobal populyar mədəniyyətin ayrılmaz hissəsinə çevirib.