Kosmosun ölümcül səddi

Kainatdakı dəhşətli səssizliyin arxasındakı Böyük Süzgəc nəzəriyyəsi

Faktum.az-ın elmi-fəlsəfi araşdırmasına görə, milyardlarla yaşayış üçün yararlı planetin mövcud olduğu nəhəng kainatda hələ də bir dənə də olsun yadplanetli sivilizasiyasının izinə rast gəlməməyimizin arxasında elmin ən qorxulu fərziyyələrindən biri olan “Böyük Süzgəc” (The Great Filter) nəzəriyyəsi dayanır.

Bu nəzəriyyəyə əsasən, cansız maddədən başlayıb ulduzlararası səyahət edə bilən super-sivilizasiyaya çevrilmək yolunda elə bir keçilməz və ölümcül baryer (süzgəc) var ki, demək olar ki, bütün ağıllı canlılar kosmik fəzaya yayılmağa fürsət tapmadan həmin mərhələdə məhv olurlar. Bu süzgəcin nə olduğu hələ də tam bilinmir; bəlkə də bu, hüceyrənin yaranması kimi mikroskopik bir çətinlikdir, ya da sivilizasiyaların texnoloji inkişafın zirvəsinə çatdıqda mütləq şəkildə kəşf etdikləri nüvə müharibəsi, idarəolunmaz süni intellekt və ya qlobal ekoloji fəlakətlər kimi özünübəraət intiharlarıdır. İnsanlıq üçün ən qorxulu sual isə bu süzgəcin bizim üçün harada yerləşməsidir: əgər süzgəc arxada qalıbsa, biz kainatın ən nadir və şanslı canlılarıyıq; yox, əgər o, hələ qarşıdadırsa, deməli, bəşəriyyətin də çox yaxın gələcəkdə digər sivilizasiyalar kimi qaçılmaz bir yoxoluş ssenarisi ilə üz-üzə qalması an məsələsidir.