Samaritanlar: Dünyada cəmi bir neçə yüz nəfəri qalan qədim dini icma

Faktum.az xəbər verir ki, Yaxın Şərqin ən unikal və qədim etnik-dini qruplarından biri olan Samaritanlar, minilliklər boyu tarixin amansız sınaqlarından keçərək bu gün yoxolma təhlükəsi ilə üz-üzədir. Kökləri qədim Mesopotamiyaya gedib çıxan və özlərini İsrail ölkəsinin əsl varisləri hesab edən bu icmanın bu gün dünyada cəmi 800-ə yaxın üzvü qalıb. Samaritanlar, yalnız İbrahim peyğəmbərin ilk beş kitabına – Tövrata (Samaritan Tövratı) inanırlar və onların inanc sistemi Yəhudilikdən bir sıra fundamental fərqlərlə seçilir.

Əsrlər boyu qapalı həyat tərzi sürən Samaritanlar, dini ənənələrini və dillərini (qədim Samaritan İvriti) son dərəcə ciddi şəkildə qoruyub saxlamışlar. Onların ən müqəddəs ziyarətgahı, Tövratda Tanrının seçdiyi yer olaraq qeyd olunan İordan çayının qərb sahilindəki Gerizim dağıdır. Hər il bu dağda qədim Pasxa (Pesax) ritualını icra edir, heyvan qurban kəsir və qədim ənənələrə sadiq qaldıqlarını nümayiş etdirirlər. Samaritan icması iki əsas mərkəzdə – Gerizim dağındakı Kiryat Luza kəndində və İsrailin Holon şəhərində yaşayır. Saylarının bu qədər az olması, həm də icma daxili nikahların demoqrafik böhrana yol açması səbəbindən yoxolma təhlükəsi daha da dərinləşmişdir.

Müasir dünyada belə öz qədim mədəniyyətini və kimliyini qoruyan Samaritanlar, insanlıq tarixinin yaşayan ən qədim reliktlərindən biri hesab olunurlar. Onların mədəniyyəti və dini ənənələri, bəşəriyyətin itmək üzrə olan nadir irsi olaraq böyük elmi və tarixi əhəmiyyət kəsb edir.