Qədim musiqi: Dünyanın ən qədim melodiyası neçə min il əvvələ aiddir?

Faktum.az xəbər verir ki, arxeoloqların 1950-ci illərdə Suriyanın qədim Uqarit şəhəri ərazisində apardıqları qazıntılar zamanı eramızdan əvvəl 1400-cü ilə, yəni təxminən 3 400 il əvvələ aid gil lövhələr üzərində dünyanın ən qədim tam musiqi notasiyası və himni aşkarlanıb.

Musiqişünaslar və şumeroloqlar vurğulayırlar ki, “Hurri himni No. 6” adı ilə məşhurlaşan bu artefakt bəşəriyyətə qədim insanların hansı harmoniyada və səs düzümündə musiqi dinlədiyini əyani şəkildə nümayiş etdirir. Mətn hurri dilində, mixi yazılarla gil lövhələrə həkk olunub və lövhənin üst hissəsində bağlar və bərəkət ilahəsi Nikkala həsr olunmuş dualar, aşağı hissəsində isə 9 simli lir alətində ifa olunacaq akkordlar, interval hesablamaları və ifa qaydaları yer alıb. Bu kəşfə qədər qərb musiqi tarixçiləri doremi və akkord sisteminin yalnız antik yunanlar tərəfindən yaradıldığını güman edirdilər, lakin Hurri lövhəsi musiqinin mürəkkəb nəzəriyyəsinin Yunanıstandan 1 000 il əvvəl Yaxın Şərqdə artıq mövcud olduğunu sübut etdi. Kaliforniya Universitetinin alimləri lövhədəki interval göstəricilərini riyazi olaraq çözərək melodiyanı müasir şkalaya uyğunlaşdırıblar və bu qədim səslənmə günümüzdə diqqəti toplamaq, stresi azaltmaq, həm də musiqi konservatoriyalarında qədim Şərq musiqi nəzəriyyəsinin ilkin bazası kimi öyrənilmək üçün uğurla tətbiq olunur.