İsti havada qaynar çay paradoksu

Yayın istisində orqanizmi sərinlətməyin elmi sirri

Faktum.az xəbər verir ki, yay aylarında havaların kəskin qızması ilə əlaqədar bir çox insan sərinləmək üçün buzlu içkilərə üstünlük versə də, əsrlərdir Şərq mədəniyyətində tətbiq edilən isti havada qaynar çay içmək vərdişi əslində bədəni soyutmağın ən effektiv və elmi üsullarından biridir. İlk baxışdan absurd və ziddiyyətli görünən bu ritualın arxasında birbaşa insan biologiyasının işləmə mexanizmi dayanır.

Qaynar çay bədənə daxil olduqda, dildə və mədədə yerləşən xüsusi reseptorlar beyinə dərhal “bədən qızır” siqnalını göndərir. Beyin bu istiliyi kompensasiya etmək üçün daxili soyutma sistemini işə salır və kütləvi tərləmə prosesini başladır. Dəridən buxarlanan tər bədənin temperaturunu qəbul etdiyimiz çayın verdiyi istilikdən qat-qat daha sürətlə aşağı salır, nəticədə insan özünü daha yüngül və sərin hiss edir. Bunun əksinə olaraq, qızmar havada buzlu su içmək daxili orqanlarda ani daralmaya (şoka) səbəb olur, bədən daxili temperaturu qorumaq üçün enerjini artırır və nəticədə insan daha çox istilənir.

Lakin bu üsulun effektiv olması üçün mühüm bir şərt var: havada rütubət səviyyəsi aşağı olmalıdır. Əgər hava çox rütubətlidirsə, ayrılan tər bədəndən buxarlana bilmir və qaynar çay içmək sərinlik vermək əvəzinə orqanizmin həddindən artıq qızmasına (termal gərginliyə) yol açır.

Faktum.az olaraq yay günlərində bədəninizin rütubət balansını qorumaq üçün dondurucu içkilərdən uzaq durmağı, quru istilərdə isə milli ənənəmiz olan isti çaya üstünlük verməyi tövsiyə edirik.