İstehlakçı hüquqları: Qüsurlu malı və ya xidməti necə qaytarmaq olar?

Faktum.az xəbər verir ki, gündəlik ticarət və xidmət sektorunun sürətli genişlənməsi fonunda vətəndaşların istehlakçı hüquqları barədə məlumatlılıq səviyyəsi xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Mağazalardan, böyük ticarət mərkəzlərindən və ya onlayn platformalardan alınan keyfiyyətsiz, qüsurlu məhsulların dəyişdirilməsi və ya ödənilən pulun geri tələb olunması qanunla təmin edilən əsas hüquqlardandır. “İstehlakçıların hüquqlarının müdafiəsi haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa əsasən, istehlakçı lazımi keyfiyyətli malı aldıqdan sonra 14 gün ərzində (əgər satıcı tərəfindən daha uzun müddət müəyyən edilməyibsə) həmin malı oxşar mala dəyişdirə və ya qaytara bilər.

Hüquqşünasların təhlillərinə görə, ticarət şəbəkələrində ən çox rast gəlinən pozuntulardan biri касса çeklərinin təqdim edilməməsi və ya “endirimlə alınan mallar qaytarılmır” kimi qanunsuz şərtlərin irəli sürülməsidir. Kassadan təqdim olunan ödəniş çeki və ya elektron qəbz malın həmin satıcıdan alındığını sübut edən əsas hüquqi sənəddir. 2026-cı ildə Antiinhisar və İstehlak Bazardına Nəzarət Dövlət Xidmətinin təqdim etdiyi hüquqi tövsiyələrə əsasən, malın qüsurlu olduğu müəyyən edildikdə istehlakçı malın pulsuz təmirini, lazımi keyfiyyətli başqa malla dəyişdirilməsini və ya müqavilənin ləğv edilib ödənilmiş məbləğin tam qaytarılmasını tələb etmək hüququna malikdir. İstehlakçıların öz hüquqlarını bilməsi həm şəxsi büdcənin qorunmasına, həm də ölkədə xidmət keyfiyyətinin yüksəlməsinə birbaşa töhfə verir.