Hollivudun gizlətdiyi həqiqət
Qərbi Afrikada yaranmış real vudu dini və onun ritualları
Faktum.az xəbər verir ki, modern populyar mədəniyyətdə və Hollivud filmlərində “vudu” (Vodou) sözü işlədiləndə ağıla ilk gələn şeylər adətən qaranlıq otaqlar, kiməsə ağrı vermək üçün iynələnən bez gəlinciklər, qara magiya və qanlı lənətlər olur. Lakin arxeoloji və antropoloji araşdırmalar göstərir ki, filmlərin yaratdığı bu imic əslində çoxəsrlik bir dinin və zəngin mədəniyyətin tamamilə təhrif olunmuş formasıdır. Real vudu — zənn edildiyi kimi bir şər magiyası deyil, kökləri Qərbi Afrikaya dayanan, milyonlarla insanın sitayiş etdiyi rəsmi və qədim bir inanc sistemidir.
Vudu dininin mənşəyi Qərbi Afrikada, xüsusən də indiki Benin, Toqo və Nigeriya ərazilərində yaşayan Fon və Ewe xalqlarının inanclarına bağlıdır. “Vodun” sözü yerli dildə “ruh” və ya “görünməz qüvvə” mənasını verir. Bu dinin qlobal bir fenomenə çevrilməsi isə bəşəriyyətin ən qara səhifələrindən biri olan qul ticarəti ilə başlayıb. 17-18-ci əsrlərdə Afrikadan Karib hövzəsinə (xüsusilə Haitiyə) və Amerikaya zorla gətirilən qullar, öz qədim inanclarını qorumaq üçün onları xristianlıq (katolisizm) simvolları ilə sintez etdilər. Beləcə, qəddar quldarlıq şəraitində sağ qalmaq və mənəvi güc tapmaq üçün vudu inancı yeni bir forma qazanaraq qorunub saxlanıldı.
Hollivudun təhriflərinin əksinə, real vudu dininin əsas fəlsəfəsi kainatdakı harmoniyaya, təbiətə və əcdadların ruhlarına hörmət üzərində qurulub. Vududa tək bir Ali Yaradanın (Bondye) mövcudluğuna inanılır, lakin bu yaradan insanlardan uzaq olduğu üçün dualar onunla insanlar arasında vasitəçi rolu oynayan “Loa” adlı ruhlara (təbiət qüvvələrini təmsil edən ilahələrə) edilir. Rituallar zamanı icra olunan ritmik təbil sədaları, rəqslər və dualar insanı şər qüvvələrdən qorumaq, xəstələrə şəfa vermək və cəmiyyətdə ədaləti təmin etmək məqsədi daşıyır. O ki qaldı məşhur “vudu gəlincikləri”nə — onlar əslində kiməsə zərər vermək üçün deyil, ənənəvi vududa şəfa tapmaq istəyən şəxsin ruhunu cəlb etmək və ya məbədlərdə qoruyucu talisman kimi istifadə olunmaq üçün hazırlanırdı. Qərb dünyasının özünə yad olan bu Afrika inancını “vəhşi və qorxulu” kimi qələmə verməsi, bu gün vudunun real mahiyyətinin kölgədə qalmasının ən böyük səbəbidir.