Gəmi sürət məhdudiyyətləri sağ balinaları xilas edə bilərmi? – VİDEO
Faktum.az xəbər verir ki, Şimali Atlantik sağ balinalarını qorumaq üçün tətbiq edilən gəmi sürət məhdudiyyətləri bu nadir dəniz canlılarının sağ qalmasında mühüm rol oynasa da, mütəxəssislər tədbirin gələcəyi ilə bağlı müzakirələrin davam etdiyini bildirirlər.
Məlumata görə, ABŞ-da 2008-ci ildən etibarən müəyyən bölgələrdə iri gəmilər üçün sürət limiti tətbiq olunur. Qaydaya əsasən, uzunluğu 65 futdan (təxminən 20 metr) böyük olan gəmilər mövsümi olaraq balinaların miqrasiya etdiyi ərazilərdə 10 knot (təxminən 11–12 mil/saat) sürəti keçməməlidir. Məqsəd gəmilərlə toqquşma nəticəsində baş verən ölüm hallarını azaltmaqdır.
Araşdırmalar göstərir ki, bu məhdudiyyətlər balinaların ölüm riskini əhəmiyyətli dərəcədə azaldır. Sürətin aşağı olması kapitanlara su səthində olan balinaları görmək və toqquşmadan yayınmaq üçün daha çox vaxt qazandırır. Eyni zamanda, mümkün qəza hallarında təsirin daha az ölümcül olduğu bildirilir.
Alimlər qeyd edirlər ki, Şimali Atlantik sağ balinaları çox nadir və kritik təhlükə altında olan növdür. Onlar tez-tez su səthinə yaxın hərəkət etdikləri üçün iri gəmilərlə toqquşma riski yüksək olaraq qalır, xüsusilə zəif görmə şəraitində bu təhlükə daha da artır.
Hazırda ABŞ-ın Milli Okean və Atmosfer Administrasiyası (NOAA) bu sürət məhdudiyyətlərinin dəyişdirilməsi ehtimalını müzakirə edir. Səbəb kimi bəzi yeni texnologiyaların – radar və hava müşahidə sistemlərinin – balinaların daha dəqiq aşkarlanmasına imkan verməsi göstərilir.
Lakin ekoloqlar xəbərdarlıq edirlər ki, texnologiya təkbaşına kifayət etməyə bilər və mövcud sürət məhdudiyyətlərinin yumşaldılması balina ölüm hallarını artıra bilər. Onların fikrincə, ən effektiv yanaşma həm texnologiyadan istifadə, həm də mövcud qaydaların qorunmasıdır.
Dünya üzrə hər il minlərlə balina gəmi toqquşmaları nəticəsində tələf olur. Sayı olduqca az olan Şimali Atlantik sağ balinalar üçün isə hər bir fərdin itkisi növün gələcəyi baxımından ciddi risk yaradır.
Bu növün qorunması üçün ən real yol sürət məhdudiyyətləri ilə yanaşı əlavə monitorinq və texnoloji nəzarət sistemlərinin birlikdə tətbiqidir.