Dünyanın Ən Qədim Yazılı Məhəbbət Şeirləri

Faktum.az xəbər verir ki, sevgini sözlərlə ifadə etmək insanlığın ən qədim və dəyişməz ehtiraslarından biridir. Arxeoloji kəşflər göstərir ki, minilliklər əvvəl yaşamış insanlar da günümüzdəki kimi aşiq olur, həsrət çəkir və hissələrini poeziyaya tökürdülər. Müasir elmə məlum olan ən qədim yazılı məhəbbət şeirləri Şumer və Qədim Misir sivilizasiyalarının mirasından bizə gəlib çatmışdır.

Tarixin məlum olan ən qədim məhəbbət şeiri Şumer mədəniyyətinə aiddir və təxminən e.ə. 2000-ci ilə (4000 il əvvəl) aid edilən bir gil lövhə üzərində mixi yazılarla həkk olunub. “İstanbul Arxeologiya Muzeyi”ndə saxlanılan və 1950-ci illərdə məşhur şumeroloq Samuel Noah Kramer tərəfindən oxunan bu lövhə, Şumerin bərəkət və sevgi ilahəsi İnanı (İştar) ilə çar Şusin arasındakı müqəddəs nikah ritualı üçün qələmə alınıb. Şeir belə başlayır: “Bəyəm, ürəyimə yaxın bəyəm, sənin gözəlliyin şirindir, bal kimi tatlı…” Bu sətirlər həm dini ritualların bir parçası, həm də insan hisslərinin ilk poetik təcəssümü hesab olunur.

Məhəbbət poeziyasının digər zəngin mənbəyi isə Qədim Misirdir. E.ə. 1300–1100-cü illərə (Yeni Krallıq dövrü) aid papiruslarda tapılan şeirlərdə misirlilər sevgililərini “bacım” və ya “qardaşım” adlandıraraq (o dövrdə bu ifadələr böyük yaxınlıq və sevgi rəmzi idi) Nil çayı sahilindəki görüşləri, həsrəti və vurğunluğu təsvir edirdilər. Papirus Chester Beatty və Turin papirusunda yer alan bu sətirlərdə vurğulanırdı ki, sevgilinin səsi ən yaxşı şərabdan daha məstedicidir.

Şərqdən Qərbə doğru gedildikdə isə Hindistanın e.ə. 1500-cü illərə aid “Riqveda” mətnlərindəki romantik dialoqlar və e.ə. 1000-ci illərə aid Tövratın “Nəğmələr nəğməsi” (Song of Solomon) hissəsindəki poetik təsvirlər bəşəriyyətin sevgi dilinin coğrafiya tanımadığını sübut edir.

Gil lövhələrdən papiruslara yazılan bu ilk sətirlər göstərir ki, texnologiya və dövlətlər dəyişsə də, insanın sevmək və sevilmək arzusu minilliklərdir olduğu kimi toxunulmaz qalır.