Cicada 3301

İnternet tarixinin ən böyük və hələ də tam çözülməyən sirli tapmacası

Faktum.az xəbər verir ki, rəqəmsal dünyanın ən qaranlıq, mürəkkəb və sirli intellektual hadisəsi sayılan “Cicada 3301” layihəsi, yarandığı gündən bəri dünyanın ən güclü kriptoqraflarının, proqramçılarının və kəşfiyyat agentliklərinin yuxusunu qaçırmağa davam edir. Hər şey 5 yanvar 2012-ci ildə məşhur rəqəmsal forum olan “4chan” platformasında qara fonda ağ cicada (cırcırama) loqosu və qısa bir mətnin paylaşılması ilə başladı: “Biz son dərəcə yüksək intellektə malik fərdləri axtarırıq. Onları tapmaq üçün bir test hazırlamışıq.”

İlk baxışdan sıradan bir internet zarafatı kimi görünən bu elan, əslində iç-içə keçmiş şifrələr, steqanoqrafiya (şəkillərin içinə gizlədilmiş kodlar), qədim rünik əlifbalar, kiber-təhlükəsizlik protokolları və fəlsəfi mətnlərlə dolu nəhəng bir tapmaca zəncirinin başlanğıcı idi.

İpuclarını təqib edən iştirakçılar rəqəmsal kodları sındırdıqca, tapmacanın yalnız internetlə məhdudlaşmadığını gördülər; belə ki, ipucları onları dünyanın fərqli ölkələrindəki (ABŞ, İspaniya, Rusiya, Yaponiya və s.) real küçə fənərlərinə bərkidilmiş, üzərində cicada loqosu və QR kod olan fiziki posterlərə yönləndirdi. Tapmacanın son mərhələsinə çatan və qlobal səviyyədə seçilən bir neçə dahi proqramçı “Liber Primus” (Birinci Kitab) adlı şifrəli bir kitabla qarşılaşdı.

Faktum.az xəbər verir ki, 2014-cü ildən bəri bu kitabın böyük hissəsi hələ də sındırıla bilməyib və Cicada 3301-in arxasında kimin dayandığı — Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsi (CIA), gizli bir kiber-anarxist qrup, yoxsa qlobal bir haker təşkilatı — bu gün də internet tarixinin ən böyük gizlinlərindən biri olaraq qalır.