Neyromarketinq və alıcı psixologiyası

Şüuraltı qərarlarımızın ticarət şəbəkələri tərəfindən idarə olunması

Faktum.az xəbər verir ki, modern ticarət dünyasında supermarketlərə və ya brend mağazalara daxil olarkən etdiyimiz seçimlərin tamamilə şəxsi məntiqimizə və ehtiyaclarımıza əsaslandığını düşünürük. Lakin neyroelm və psixologiyanın qovuşmasında yaranan neyromarketinq sahəsi sübut edir ki, alıcı qərarlarının 90-95 faizi şüuraltı səviyyədə – emosiyalar, hisslər və gizli psixoloji tətikləyicilər vasitəsilə verilir. İri ticarət şəbəkələri və qlobal brendlər insan beyninin bu zəifliklərini təhlil edərək satış strategiyalarını tamamilə şüuraltı yönləndirmələr üzərində qururlar.

Neyromarketinq tədqiqatlarında elektroensefaloqrafiya (EEQ), göz izləmə (eye-tracking) və fMRT kimi neyro-vizuallaşdırma texnologiyalarından geniş istifadə olunur. Bu cihazlar vasitəsilə istehlakçının müəyyən bir qablaşdırmaya, rəngə, qoxuya və ya musiqiyə verdiyi anlıq beyin reaksiyaları ölçülür. Ticarət şəbəkələri mağaza daxilində xüsusi aromatların yayılması (aroma-marketing), sakit tempdə arxa fon musiqisinin səsləndirilməsi və məhsulların göz hizasında yerləşdirilməsi kimi üsullarla müştərinin mağazada keçirdiyi vaxtı və xərclədiyi məbləği hiss etdirmədən artırırlar.

Həmçinin qablaşdırma dizaynındakı vizual simmetriya, “99” ilə bitən qiymət strategiyaları və “məhdud sayda” xəbərdarlıqları beynin risk və mükafat mərkəzini (amigdala və dopamin sistemini) birbaşa stimullaşdırır. Beyin rəqəmsal qiymət endirimlərini bir imkan, məhsulun tükənmək ehtimalını isə “itirmək qorxusu” (FOMO) kimi qəbul edərək rasional təhlil aparmadan sürətli alış-veriş qərarı verir.

Neyromarketinq texnologiyalarının bu dərəcədə inkişaf etməsi müasir istehlakçının şüurlu seçimlər etməsini çətinləşdirir və ticarət şəbəkələrinin alıcı psixologiyasına olan təsirini hər keçən gün daha da dərinləşdirir.