Tez-Tez Əsnəməyin Səbəbləri

Beyinin Soyudulma Mexanizmindən Sağlamlıq Siqnallarına Qədər

Faktum.az xəbər verir ki, əsnəmə hər bir insanın gündəlik həyatında qarşılaşdığı ən təbii reflekslərdən biridir. Adətən yorğunluq, yuxusuzluq və ya darıxma əlaməti kimi qəbul edilsə də, tibbi araşdırmalar tez-tez və nəzarətsiz əsnəmənin arxasında daha dərin fizioloji və psixoloji səbəblərin dayandığını göstərir. Əsnəmə əslində orqanizmin, xüsusən də beynin özünü tənzimləmə və bərpa mexanizmidir.

Fizioloji açıdan əsnəmə zamanı dərin nəfəs alınır, bu isə qanda oksigen səviyyəsini artırır, ürək döyüntüsünü sürətləndirir və beynin temperaturunu tənzimləyir. Alimlərin “beynin soyudulması” nəzəriyyəsinə görə, gərgin iş rejimi və ya yorğunluq zamanı qızışan beynimiz əsnəmə vasitəsilə soyuq hava alaraq öz effektivliyini bərpa edir. Bundan əlavə, əsnəmənin sosial və emosional boyutu da var; insanlarda empatiya hissi inkişaf etdikcə başqasının əsnədiyini görmək və ya eşitmək “bulaşıcı əsnəmə” refleksini tətikləyir.

Lakin gün ərzində gözlənilmədən və həddindən artıq tez-tez əsnəmək müəyyən sağlamlıq problemlərinin də xəbərçisi ola bilər. Xroniki yuxusuzluq və yuxu apnesi (gecə nəfəsin müvəqqəti kəsilməsi) bədənin kifayət qədər dincəlməməsinə və gün ərzində davamlı əsnəməyə səbəb olur. Həmçinin, xroniki gərginlik, təzyiq tərəddüdləri, ürək-damar sisteminin zəifləməsi, bəzi dərmanların yan təsirləri və ya azhərəkətli həyat tərzi nəticəsində qan dövranının zəifləməsi orqanizmin daha çox oksigen tələb etməsinə yol açır. Əgər tez-tez əsnəmə yorğunluqla yanaşı baş hərlənməsi və ya halsızlıqla müşayiət olunursa, həyat tərzinə düzəliş etmək, yuxu rejimini nizamlamaq və ehtiyac olduqda həkim müayinəsindən keçmək tövsiyə olunur.